BİR CİNAYET BİR ŞEHRİN TÜM PİSLİĞİNİ ORTAYA DÖKEBİLİR Mİ?
Kanlı Hasat – Dashiell Hammett’en okuduğum ilk roman. Geçen bir reelste karşıma çıkmıştı bu yazar. Bildiğim bir yazar değildi ama artık biliyorum
“Kötülük bazen bir kişinin değil, bir düzenin içindedir.”
Hammett’in Kanlı Hasat’ı, ilk bakışta bir suç romanı gibi görünür;
ama aslında insanın en karanlık yanına, sistemin en çürük noktasına doğru açılmış bir kapıdır.
Bir şehre geliriz — adı “Personville” ama herkes ona Zehirşehri der.
Burada herkes birbirine benzer: polis, politikacı, gazeteci, mafya.
Kimin suçlu, kimin “namuslu” olduğunu ayırt etmek imkânsızdır.
Sanki birisi kirli bir aynayı kırmış da her parçasında başka bir yüz yansımış gibi.
Romanın isimsiz dedektifi, aslında adaletin kendisidir ya da bir zamanlar öyleymiş. İşin içine girdikçe değişmek zorunda kalır.
Bu şehir öyle bir yer ki, adalet bile kirlenmek zorunda kalır.
Tıpkı bir zamanlar gerçeği söylemek isteyen insanların, “suskun kalmadıkları” için susturulması gibi…
İşte burada roman, bana Ahmet Ümit’in Kavim’ini hatırlattı:
O romanda da bir cinayet, aslında toplumun vicdanında işlenmişti.
Burada da öyle.
Hammett’in anlattığı kasaba ile Kavim’in arka planındaki memleket, aynı karanlık kuyuya bakıyor.
İkisinde de birey, devasa bir çürümenin ortasında tek başına kalıyor.
Ve ister 1920’lerin Amerika’sı olsun, ister 2000’lerin Türkiye’si bir fikri öldürmenin yolu hep aynı:
önce onu yalnız bırakmak, sonra susturmak, sonra da üstünü örtmek.
Hrant Dink’in öldürülüşü de bu romanın sayfalarındaki sessizlikle yankılanıyor sanki. Hrant Dink’in öldürüldüğü yıllara gittim sanki. Daha dün gibi aklımda. Yıl 2007… Bir cinayet, bir gazeteci yolun ortasında vuruluyor. HRANT DİNK… günlerce bu cinayet konuşuldu, yazıldı çizildi.
Bir adam ölüyor ama asıl mesele kim vurdu değil — kim sustu, kim baktı, kim izledi…
Kanlı Hasat, “katil kim” sorusundan çok, “kimin eli temiz kaldı” diye sorduruyor.
Ve o soruya verecek cevabımız da yok gibi.
Hammett’in dili sade ama acımasız; her cümle, insanın yüzüne bir ayna tutuyor.
O aynada ne devlet, ne yasa, ne ahlak kalıyor;
yalnızca çıkar, korku ve sessizlik.
Romanın sonunda şehirde bir “temizlik” yapılır.
Ama bazen temizlik bile kan kokar.
Bazen arınma, yanarak olur.
Bazen adalet, öfkenin eline kalır.
Benim için Kanlı Hasat, yalnızca bir polisiye değil,
adaletin kanla sınandığı bir yüzleşme hikâyesi.
Kavim’deki sessiz tanıklıkla,
Hrant Dink’in vurulduğu o soğuk öğleyle,
aynı duyguda buluşan bir roman,
Gerçeğin sesini duymak isteyen herkesin kirlenmeyi göze alması gerektiğini fısıldıyor.
Dashiell Hammett 
Kanlı Hasat @leylaakaplan
Dashiell Hammett Kanlı Hasat @leylaakaplan
·
95 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.