Eğer bir kitap insan olmanın özünü, vicdanı ve adaleti sorgulatabiliyorsa, o kitap zamansızdır.
Harper Lee’nin "Bülbülü Öldürmek" romanı da tam olarak bunu yapıyor.
Romanın konusu 1930'larda Amerikanın güneyin de küçük bir kasaba olan Maycomb / Alabama'da gelişiyor. Yazar bu kitabında ırkçılığa ve toplumsal eşitsizliğe karşı insanlık dersi verir, ama bunu eğitici değil duygusal bir dille yapıyor.
Roman, küçük bir kız olan Jean Louise “Scout” Finch’in ağzından anlatılır.
Scout, abisi Jeremy “Jem” Finch ve dul babası Atticus Finch ile yaşamaktadır.
Atticus, kasabanın saygı duyulan ama “fazla dürüst” bulunan bir avukatıdır.
Yaz aylarında yan komşuları Dill Harris adında bir çocukla arkadaş olurlar.
Üçlü, gizemli komşuları Arthur “Boo” Radley’yi merak eder. Boo yıllardır evinden çıkmamış, kasaba halkı tarafından “tehlikeli” biri olarak görülmektedir.
Çocuklar Boo’nun gizemini çözmeye çalışırken bir yandan da kasabanın yetişkin dünyasının kurallarını öğrenirler.
Bir gün kasabada büyük bir olay olur:
Siyahi bir adam, Tom Robinson, beyaz bir kadın olan Mayella Ewell’a tecavüzle suçlanır.
Kasabanın en yoksul ve cahil ailelerinden biri olan Ewell Ailesi, bu suçlamayı ortaya atar.
Ancak herkes bilir ki, Mayella’nın babası Bob Ewell, alkolik, saldırgan bir adamdır.
Buna rağmen, toplumun ırkçı yapısı yüzünden herkes hemen Tom’u suçlu ilan eder.
Atticus Finch, vicdanının sesini dinleyerek Tom’un savunmasını üstlenir.
Bu kararıyla kasabadaki çoğu beyazın düşmanlığını kazanır.
Atticus’un Tom’u savunması, Finch ailesine karşı büyük bir önyargı doğurur.
Scout okulda, Jem sokakta “zenci dostu” diye alaya alınır.
Ancak Atticus çocuklarına şu öğüdü verir:
“Gerçek cesaret, elinde silah olan biri değildir. Kaybedeceğini bile bile yine de doğru olanı yapmaktır.”
Mahkeme Süreci romanın en sarsıcı bölümüdür.
Atticus, delillerin Tom’un suçsuz olduğunu açıkça gösterdiğini ispatlar:
Mayella’nın yaraları sol taraftadır; oysa Tom’un sol kolu sakattır.
Mayella aslında yalnızdır ve Tom’la konuştuğunda duygusal bir yakınlık hissetmiştir.
Babası Bob Ewell, onları görüp öfkeye kapılmış, kızını dövmüştür.
Ancak jüri siyahi bir adamın beyaz bir kadına karşı masum olabileceğine inanmaz.
Tom Robinson suçlu bulunur.
Bir süre sonra Tom, hapisten kaçmaya çalışırken vurularak öldürülür.
Bu olay, Scout ve Jem’in çocukluk masumiyetini yıkar.
Onlar için adalet artık yalnızca mahkemede değil, insanların vicdanında aranmalıdır.
Jem uzun süre sarsılır; Scout ise babasının sözlerini anlamaya başlar.
“Bir insanı anlamanın tek yolu, onun yerine geçip dünyaya o gözle bakmaktır.”
Romanın sonlarına doğru, Bob Ewell intikam almak ister.
Gece karanlığında, Jem ve Scout okul dönüşü saldırıya uğrar.
Bir anda ortaya çıkan Boo Radley, çocukları kurtarır ve Bob Ewell’i öldürür.
Boo, yıllarca yanlış tanınan ama aslında iyi yürekli bir insandır.
Polis olayı “kaza” olarak kayıtlara geçirir; Atticus ve Scout, Boo’nun korunması gerektiğini anlar.
Scout sonunda şunu fark eder:
“Boo Radley’yi mahkemeye çıkarmak, bir bülbülü öldürmek gibi olurdu.”
Roman, Scout’un olgunlaşmasıyla biter.
O artık insanların dış görünüşleriyle değil, içlerinde taşıdıkları kalplerle değerlendirilmesi gerektiğini öğrenir.
Beni derinden etkilenleyen bu romanı...Adalet, insan hakları, toplumsal eşitlik konularına ilgi duyanlara...
Genç okurlara (özellikle lise/üniversite düzeyinde) – çünkü büyüme ve vicdan teması onların dünyasına çok yakın
Hayata “başkalarının gözünden bakmayı” öğrenmek isteyen herkese mutlaka tavsiye edebileceğim en değerli klasiklerdendir.
·
58 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.