Victor Hugo'nun insanlığa aynası:
Sefiller, sadece bir roman değildir; insanın içindeki iyilikle kötülüğün, adaletle vicdanın, yasa ile merhametin bitmeyen savaşının hikâyesidir.
Her sayfasında şu soruyu yankılar:
"Bir insanı gerçekten ne kurtarır yasa mı, yoksa sevgi mi?"
Romanın merkezinde yer alan Jean Valjean, bir ekmek uğruna 19 yıl hapis yatmış bir adamdır. Toplum, onu affetmez.
Ama bir tek insan, "Monsenyör Myriel" ona inanır.
Bir parça merhamet, bir ömrü değiştirir mi?
Valjean’ın dönüşümü, insanın özündeki iyiliğe dair bir manifestodur. Hugo, onun yolculuğunda şunu söyler gibidir:
"Hiçbir ruh tamamen karanlık değildir; yeter ki biri elinde bir mum tutsun."
Valjean, toplumun onu ittiği karanlıktan kendi iç sesiyle sıyrılır.
Suçtan erdeme geçişi, insanın Tanrı’yı bulma değil, kendisini affetme sürecidir.
- Karşısında duran Javert ise bambaşka bir yüzdür; düzenin adamı, ama vicdanın düşmanı.
O, adaleti yasa sandığı için merhameti "zayıflık" görür.
Valjean onu bağışladığında, bütün inancı çöker. Çünkü yaşamı boyunca "yasayı Tanrılaştırmıştır."
Javert’in intiharı, bir insanın vicdanla ilk kez karşılaşınca yıkılışının sembolüdür.
Yasa mı daha adil, insan mı?
-Fantine, belki romanın en trajik yüzüdür.
Toplumun ahlak adına yargıladığı, ama aslında sistemin kurbanı olan bir kadındır.
Hugo, onun düşüşünü bireysel bir günah olarak değil, toplumsal bir suç olarak gösterir.
"Bir toplum, bir kadını aç bıraktığı anda, o kadının günahına ortaktır."
-Cosette, karanlığın içindeki ışıktır.
Valjean’ın onu koruması, kendi içindeki insanı kurtarma çabasıdır aslında.
Cosette, hem bir çocuk hem de "yeni başlangıçların simgesi"dir.
Romanın sonunda Hugo’nun sesi duyulur:
"İyiliğin olduğu yerde Tanrı zaten oradadır."
• Hugo’nun bakışı derin bir hümanizmdir.
Ona göre insan doğuştan kötü değildir; kötülük, yoksullukla, çaresizlikle, dışlanmışlıkla büyür.
Ama insan yine de seçme gücüne sahiptir.
Valjean’ın hikâyesi, kaderin değil iradenin zaferidir.
Hugo, kilisenin dogmalarına da, devletin katılığına da karşıdır.
Onun Tanrısı; cezalandıran değil, anlayan bir Tanrıdır.
Bu yüzden Sefiller, dini değil vicdanı kutsar.
Sefiller bizim aynamızdır.
Hugo, insanlığın vicdanını eline alıp bize gösterir:
Valjean, içimizdeki iyilik;
Javert, katı yönümüz;
Fantine, görmezden geldiğimiz acılar;
Cosette, hâlâ umut edebilen yanımızdır.
İyilik yapmak için mükemmel olman gerekmez.
İyilik yaptıkça insan olursun.
İyilik devrimci bir eylemdir.
·
189 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.