Moby Dick ya da Balina, yalnızca bir balina avı değil, insanın doğayla ve kaderle giriştiği bir hesaplaşma hikayesi.
İş Bankası Kültür Yayınları’nın özenli baskısı, Melville’in yoğun ve sembolik anlatımını Türkçede okunabilir hale getirebilmiş. Böylece klasik bir roman, aynı zamanda denizcilik kültürünün ve insan doğasının iç içe geçtiği bir ortamı okuyucuya güzel bir şekilde sunmuş.
Türkiye’de en çok yarım bırakılan kitaplar arasında olduğu söylenen Moby Dick, gerçekten de okurken sabır isteyen bir roman. Ancak ben, yaklaşık 850 sayfalık hacmine rağmen, eseri yarım bırakacak kadar sıkılmadım. Melville’in zaman zaman sayfalarca uzattığı betimlemeler, özellikle okyanusun, geminin ya da balinanın fiziksel özelliklerine dair uzun açıklamalar, birçok okur için durağan gelebilir. Ama bana göre bu bölümler, romanın asıl gücünü oluşturuyor. Melville, edebi bir hikaye anlatıcısı olmanın ötesine geçerek bir doğa tarihçisi, bir filozof ve bir deniz bilimci gibi davranıyor. Balina avcılığına, denizcilik terimlerine ve dönemin teknolojisine dair teknik bilgiler, romanı yalnızca bir edebi metin değil, aynı zamanda 19. yüzyıl denizciliği üzerine ansiklopedik bir kaynak haline getiriyor. Bu yönü, benim Moby Dick’e olan ilgimi daha da artırdı.
Romanın merkezinde yer alan Kaptan Ahab, insanın kendi takıntısına yenilmesinin üzücü bir sembolü. Beyaz balina Moby Dick onun için yalnızca bir hayvan değil, bir takıntı objesi. Bu açıdan roman, yalnızca bir macera değil, psikolojik bir sorgulama aslında.
İş Bankası Kültür Yayınları’nın baskısı, sadelik ile edebi derinlik arasında dengeli bir yol izlemiş. Bu konuda çevirmeni ve yayınevini tebrik etmek gerekiyor. Çeviri, hem Melville’in yoğun üslubunu koyabilmiş, hem de Türkçe okura anlaşılabilir bir anlatım sunmuş. Kitaptaki dipnotlar ve açıklamalar da özellikle teknik terimlerin ve İncil göndermelerinin anlaşılmasını kolaylaştırmış. Böylesine hacimli ve ağır bir metnin bu kadar okunabilir bir biçimde sunulmuş olması, yayınevinin başarısı olarak görülebilir.
Moby Dick ya da Balina, kolay okunacak bir kitap değil. Ancak sabırlı okuduğunuzda zihninizde iz bırakacağı kesin. Yazarın ansiklopedik bilgisi, sembolik yoğunluğu ve insanın doğadaki konumunu sorgulayan tartışmaları, romanın değerini arttırıyor.
Uzun betimlemeleri ve sabır isteyen temposu her ne kadar zaman zaman yorsa da okurken vazgeçmemenizi öneririm.
·
118 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.