Bir Anarşist Nasıl Banker Olur?Alıntı
Fernando Pessoa'nın "Anarşist Banker" kitabını gördüğümde dikkatimi çeken ilk şey, başlığındaki o oksijenle yakıtın birbirine karışması gibi duran oksimoronluk oldu. "Anarşist" ve "Banker"... Biri hiyerarşiyi ve devleti yıkmayı hedeflerken, diğeri kapitalist sistemin, yani kurulu düzenin ta kendisinin mabedidir. Bu zıtlık, beni en başından itibaren içine çekti ve kitabı okumaya mecbur bıraktı.
Pessoa, bu kısacık ama sarsıcı eserde, bir akşam yemeği sohbetinde karşılıklı oturan iki dostun diyalogunu (daha çok bankerin uzun monoloğunu) bize sunuyor. Karşımızdaki karakter, muazzam bir servet edinmiş bir banker, ama ısrarla kendini hâlâ bir anarşist olarak tanımlıyor. İşte kitabın dehası tam da burada başlıyor. Hepimizin aklındaki o büyük soru, bankere de soruluyor: "Koskoca bir burjuva sisteminin tepesinde otururken, nasıl hâlâ o sistemi yıkmayı amaçlayan bir anarşist olabilirsin?" Bankerin cevabı ise, bütün "gerçek anarşist" kabul ettiğimiz o sendikacı, eylemci tiplerin mücadele yöntemlerini sorgulatan, kafa karıştırıcı bir mantık silsilesine dayanıyor.
Bana göre o çelişkiyi çözen anahtar argümanı şuydu: Gerçek anarşizm, zorbalığın her türlüsünü ortadan kaldırmayı hedefler. O, başlangıçta örgütlenerek anarşist toplumu kurmaya çalışmış. Ancak görmüş ki, bir araya gelir gelmez, örgüt içinde yeni bir zorbalık, yeni bir hiyerarşi doğuyor! Bu kitabı okurken en sevdiğim kısım: Banker, anarşist ideali gerçekleştirmenin tek yolunun bireysel eylemden geçtiğini öne sürüyor. Kapitalist sistemin en büyük zorbalık aracı olan parayı (bankerlik yaparak), en üst düzeyde ele geçirip, kendini o zorbalıktan tamamen kurtararak bireysel özgürlüğünü (anarşizmini) ilan ediyor. Yani Bankerlik, Anarşist idealine ulaşmak için seçilmiş en etkin ve en mantıklı bireysel mücadele yöntemi haline geliyor. Bu, kuramsal bir devrimden çok, bireysel bir kaçış ve bu kaçışın adını Anarşizm koyuyor. Bu çarpıtılmış, dâhice ve bir o kadar da vicdanı zorlayan mantık, kitabın en etkileyici kısmıydı.
"Anarşist Banker" sadece kısa bir öykü değil, büyük bir felsefi sorgulamadır. Bu zekice kurgulanmış metin, sizi koltuğunuza çivileyen ve "Haklı olabilir mi?" diye düşündüren cinsten bir mantık silsilesi sunarak, bireysel özgürlüğün sınırlarını sorgulatır. Kapitalizm ve anarşizm gibi zıt kavramları beklenmedik bir zeminde buluşturan bu eser, okuyucuyu kelimelere ve ideolojilere yüklediği anlamları yeniden düşünmeye zorlar. Eğer derin çelişkiye kafa yormaktan çekinmeyen, sistem eleştirisini alışılmışın dışında bir yerden dinlemek isteyen ve küçük bir metinle zihnine büyük bir reset atmayı arzulayan biriyseniz, bu eseri mutlaka okumalısınız.
·
607 Gösterim
1 Yorum
Yani kolektif anarşist mücadele verip devleti ve kapitalizmi ortadan kaldırmak yerine, bireyci burjuva ahlakını savunup, kapitalist bir pragmatizme yöneliyor.
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.