ATATÜRK'ÜN BANA ANLATTIKLARI / FALİH RIFKI ATAY
10 Kasım'da Atamızı anmak için uzun süre önce okuduğum bu kitabı tekrar okuyup, yorumunu yazdım (okuduğum dönemde sosyal medya ve yorum paylaşımları olmadığı için). 1998 / Birinci baskı olan kitap Cumhuriyet Gazetesi'nin okurlara armağanıydı.
Atatürk'ün Bana Anlattıkları, Falih Rıfkı Atay'ın Mustafa Kemal'in kendisinden dinleyerek I. Dünya Savaşı'nın son yıllarından Samsun'a çıkıncaya değin olan anılarını kaleme aldığı eseridir. Kitap olarak 1955'te yayımlanan eser aslında 1926 yılında "Hakimiyet-i Milliye" gazetesinde dizi halinde yayımlanmıştır. Önsözde Atay konu ile ilgili olarak: " Atatürk'ün ağzından birçok hatıralar anlatılmaktadır. Kendisinin kaleminden çıkan tek hakiki vesika "Nutuk", tek hakiki hatıralar da 1926'da "Hakimiyet-i Milliye" gazetesinde neşredilmek üzere bana anlattıklarıdır. Her akşam iki saat O konuşur ben not tutardım, ertesi gün bu notlara biraz düzen vererek okur, bir itirazı yoksa neşrederdik. Hatıralar üç kısım olacaktı; Dünya Harbi'ne ait olanlar, Mütareke sırasında İstanbul'daki faaliyetlerine ait olanlar, nihayet Kuvayi Milliye devrine ait olanlar! İlk yazı, 1926 Mart'ının 13'ünde çıktı. 32 parçalık bu seride, hatıralarda birçok isimler geçtiği için ve bu isimler arasında yabancı devlet reisleri de bulunduğu için, bu yazıların içerde ve dışarda yankılar uyandırmamasına ihtimal yoktu. Hükümetin ricası üzerine Mustafa Kemal birinci kısmın sonunda hatıralarını kesti. Fakat biz Samsun'a çıkıncaya kadar geçen hadiseler hakkında notlarımızı tamamlamıştık. Nutuk, kendisinin Samsun'a ayak basması ile başlamaktadır. Bizim elimizde bulunan notlar ise mütarekede Adana'dan İstanbul'a gelişi ile Samsun'a ayak basışı arasındaki devrin hatıralarıdır..."
Bu alıntı biraz uzun oldu ama üstünde durmak istediğim birkaç ayrıntı var, o yüzden. İlki bu kitap Nutuk öncesini anlattığına göre önce bu anıları okumalı, sonra Nutuk okunmalı bence. Diğeri ise Ata'nın kaleminden sadece Nutuk'un çıktığını söylemesi. Oysa bilindiği üzere O'nun elinden çıkan başka eserlerde var. Takımın Muharebe Talimi (Almanca´dan çeviri - 1908), Cumalı Ordugâhı - Süvari: Bölük, Alay, Liva Talim ve Manevraları (1909), Tâbiye ve Tatbikat Seyahati (1911), Bölüğün Muharebe Talimi (Almanca´dan çeviri - 1912), Tâbiye Meselesinin Halli ve Emirlerin Sureti Tahririne Dair Nesayih (1916), Zabit ve Kumandan ile Hasbihal (1918). Bunlar, bu kitaptan önce yazılmış eserler ama belki Atay'ın bunları dikkate almama sebebi anı değil askeri düşüncelerini anlattığı kitaplar olmasıdır.
Bu kitapta ise Mustafa Kemal'in savaş siyaseti hakkındaki eleştirileri; gerek Türk gerek Alman kumandanlarla tartışmalarını, veliaht Vahdettin ve Padişah Vahdettin hakkındaki görüşlerini, birlikte yaptıkları Almanya yolculuğunda konuştukları ve yaşadıkları gibi konuları kendi ağzından ve o dönemin en yakın şahitlerinden Atay'ın kaleminden okuyorsunuz. Özellikle Yakup Cemil Vakası, Mondros Mütarekesi, Tertipler, Padişahla Son Görüşme başlıklı bölümler ilgimi çekti.
Tarihe, özellikle Cumhuriyet tarihine ve Atatürk'e ilgi duyanların mutlaka okuması gereken bir kitap olduğuna inanıyorum. Tüm okumalarınızın bilgilendirici ve keyifli olması dileğiyle...
·
74 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.