"Səhra Çiçəyi"ni oxumaq, sadəcə bir qadının həyat hekayəsini izləməkdən çox, bir mədəniyyətin dərinliklərinə enmək, insanın yaşadığı zəfər və fəlakətlərin içindəki toxunuşları hiss etmək deməkdir. Waris Dirie'nin “Səhra Çiçəyi” adlı avtobioqrafik əsəri, bir çox oxucu üçün, sadəcə bədii bir roman deyil, həyatın kədərli və eyni zamanda möhtəşəm tərəflərini ortaya qoyan bir təcrübədir.
Kitab, Dirie'nin uşaq yaşlarından başlayaraq, Somalidəki çətin həyatını, oradan qaçışını və sonra dünya səhnəsindəki böyük uğurlarına doğru atdığı addımları anlatmaqla yanaşı, bir qadının cəsarətini, müqavimətini və özünü tapma mübarizəsini gözlər önünə sərir. Waris'in uşaqlıq illərindəki ağrılı təcrübələrdən tutmuş, onun model olaraq məşhurlaşdığı dövrə qədərki hekayə, bir qadının yalnız özünü deyil, həm də cəmiyyətin təzyiqləri ilə qarşı-qarşıya qalma mübarizəsini göstərir.
Kitabın başından sonuna qədər, Waris'in həyat hekayəsi sadəcə bir fərdin yox, bir mədəniyyətin və ənənələrin içində sıxışan qadınların təcrübələrini də əks etdirir. Əslində, kitabın adı özü də böyük bir metaforadır – "Səhra Çiçəyi" çox asanlıqla saralıb tökülə bilərdi, amma öz mövqeyini qoruyub, bütün quraqlığa, çətinliyə baxmayaraq böyüyüb çiçəklənən bir bitkidir. Waris'in həyatının özüdür bu: hər çətinliyə, hər təzyiqə baxmayaraq öz mövqeyini tapmaq, öz çiçəklənməsini mümkün etmək.
Müəllifin həyatındakı ən ağır anlardan birincisi, onun genetik olaraq keçirilən "qadın sünnəti" adlı inanclı praktikanın təsiri ilə başlayan travmatik prosesləridir. Bu praktika, onun həyatını yalnız bir cinsiyyət olaraq deyil, eyni zamanda ona və digər qadınlara verilən dəyərin təyini olaraq da şəkildə pozur. Lakin Waris bu travmanı aşaraq, bir növ öz qapalı dünyasından çıxıb, Qərb mədəniyyətində heyrətamiz bir modelə çevrilməyi bacarır. Kitab oxucusuna göstərir ki, bu döyüş yalnız bir qadınla deyil, bütöv bir sistemlə, bir mədəniyyətlə aparılır.
Kitabda hər şey, həm də çox şəffaf bir şəkildə verilmişdir: Waris'in məğlubiyyətlərindən, qayıtmaq üçün cəsarətini tapmağına qədər hər addımını görürsünüz. Ancaq onun həyatı sadəcə mübarizə deyil; həm də sevgi və mərhəmətin gücü ilə bağlıdır. Uğurlarını yalnız şəxsi bir güc olaraq qavramır, həm də onu başqaları ilə bölüşmək və onlara kömək etmək istəyir.
"Səhra Çiçəyi"ni oxuduqca insan düşünməyə başlayır: bəzən insanın ən böyük düşməni, doğulduğu yerin özü olur, amma həm də oradan çıxmaq, bu yerə meydan oxumaq, ona qarşı durmaq, ən böyük gücə çevrilə bilər. Waris'in hekayəsi bunu çox aydın göstərir. Onun mübarizəsi, yalnız bir fərdin mübarizəsi deyil, o, bütün dünyada qadınların mübarizəsini simvollaşdırır. Onun həyat yolu bir başqası üçün ümid, ilham və təsəlli ola bilər.
Kitabda diqqət çəkən digər bir cəhət isə, oxuyarkən hiss etdiyiniz narahatlıq və əzabın, sonunda necə ilham və gücə çevrildiyidir. Waris'in həyatına diqqətlə baxarkən, onun yaşadığı hər bir çətinliyin, onun şəxsi inkişafı və səsini tapma yolundakı vacib bir addım olduğunu görürsən. Əgər bir insan belə çətin şəraitlərdən sıyrılaraq öz yolunu tapa bilirsə, hər bir oxucu belə bir ilhamdan faydalana bilər. Bu yalnız bir qadının həyatına aid deyil, ümumiyyətlə insanın daxili gücünü kəşf etməsinə dair böyük bir dərsdir.
Kitabın sonunda gəldiyimiz nəticə də çox təsir edicidir: Waris'in hekayəsi məni sarsıtdı, amma daha da mühümü, gücü və əzmkarlığı mənə ilham verdi. Onun hekayəsi, əslində, hər birimizin həyatında qarşılaşdığımız çətinlikləri, qarşısına çıxan maneələri və yenidən qalxıb davam etmək cəsarətini tapmağı simvollaşdırır. “Səhra Çiçəyi” sadəcə bir həyat hekayəsi deyil, insanın nə qədər güclü ola biləcəyinin və ən qaranlıq anlarda belə, bir işıq tapmağın mümkünlüyünün bir şahididir.
"Səhra Çiçəyi"ni oxuduqdan sonra, uzun müddət bu kitabın mənə verdiyi gücü və dərsləri unutmayacağam. Bir qadının öz səsini tapma mübarizəsi, bütün dünyada hər birimizin yaşadığı həyatın mübarizəsinə aiddir.
Səhra ÇiçəyiWaris Dirie
Səhra ÇiçəyiWaris Dirie · Qanun Nəşriyyatı · 201411,6bin okunma