Merhaba;
İrfan Çağatay Aleksiva'nın yayına hazırladığı "İki Osmanlı Aydınının Kaleminden Lazlar ve Lazistan", 67 sayfalık hacmine rağmen Karadeniz'in en çetrefilli tarihi tartışmalarından biri üzerine odaklanıyor aslında. Elimdeki 3. baskı önemli bir kaynak olsa da, yoğun eski Türkçe kelime içeriği nedeniyle okurken yorulduğumu itiraf etmeliyim; bu risalelerin günümüz Türkçesine çevrilerek yayımlanması çok daha faydalı olurdu. Kitabın merkezinde, Lazistan kimliği üzerine iki zıt görüş yer alıyor: Ahmet Tevfik Bey, Lazistan'ı geniş bir yurt olarak tanımlayıp Megrelleri "öz milletdaşlarımız" olarak görürken , Binbaşı Hüseyin Avni Bey, sadece dar bir kıyı şeridinin "hakiki Laz" olduğunu savunarak, çoğunluğu Türk olan bir bölgeye "Lazistan" denilmesinin devleti parçalamaya yönelik bir hamle olacağını ("kırpıldık") iddia ediyor. Bu iki risale aslında Trabzon vilayeti olarak nitelendirmemiz gereken bölge hakkında Lazistan denilerek günümüzde sıklıkla görünen yanlış bilgilerin o günkü yansımasını bizlere aktarıyor.
Bir Rizeli olarak, Çayeli'nin batısında Laz varlığına dair somut bir emare olmadığını düşündüğümden, Hüseyin Avni Bey'in coğrafi tespitlerine daha yakın duruyorum. Ancak yazarın da belirttiği gibi, Hüseyin Avni Bey gibi Laz varlığını tamamen minimalize etmenin de tarihi bir hata olabilir gibi de geliyor: tabii bunu en iyi tarafsız bir şekilde tarihi inceleme yaparak anlayabiliriz.
Konu bana göre çok çetçefilli değil; okumalarım ve gördüklerim beni bir sonuca götürüyor. Ancak günümüz tartışmalarının yaslandığı iki taraflı bakış açılarını risaleler üzerinden görmek mümkün. İçeriğinde değerli kültürel bilgiler de var. Ben konunun meraklılarının okumalarını isterim.
Daha fazlasını bloğumda yazdım;
hknkr.com/iki-osmanli-ayd...
iyi okumalar.
·
28 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.