Fatih Harbiye, Cumhuriyet’in ilk yıllarında toplumun yaşadığı Doğu–Batı çatışmasını bireysel bir kriz üzerinden ele alıyor. Bu çatışmanın odağında ise romanın başkarakteri Neriman bulunuyor; o yalnızca bir aşk üçgeninin değil, aynı zamanda kültürel kimlik bunalımının da merkezinde yer alıyor. Sürekli bir kararsızlık içinde, hangi yolu seçeceğini bilemeyen Neriman’ın durumu, birey için yalnızca bir tercih sorunu değil, Batılılaşmayı yanlış anlama sorununun temsilidir. Neriman, Batı’yı (Harbiye’yi) kültürel derinliğiyle değil, sadece eğlencesi, modası ve sosyal yaşamıyla özdeşleştiriyor. Bu biçimsel hayranlık ile ailesinin ve çevresinin temsil ettiği geleneksel değerler arasındaki gerilim ise kararsızlığının temelini oluşturmuş.
Neriman’ın iç dünyası, Peyami Safa’nın psikolojik betimlemeleriyle öyle canlı aktarılmış ki okur olarak tereddütlerini hissetmemek mümkün değil. Ancak dönüşümü, özellikle son bölümlerde, biraz hızlı ilerliyor gibi geldi. İç çatışmalar uzun süre ağır ağır işlenirken bir noktada aceleyle çözülüyor gibi. Ben açıkçası yaşadığı değişimin derinliğini tam olarak hissedemedim. Finaldeki toparlanma da aynı şekilde biraz yüzeyde kalmış gibi. Belki daha uzun ve aşamalı bir çözülme, romanı daha etkileyici kılabilirdi. Aslında yüzeysel olduğunu romana bir eksiklik atfetmek için değil; hikayeyi beğendiğim ve biraz daha uzun soluklu olmasını istediğim için dile getirdim.
Macit ve Şinasi karakterlerini ise başlangıçta klişe ve yetersiz buldum. Acaba bu karakterlere daha fazla bireysel derinlik mi eklenmeliydi diye düşündürdü. Ancak romanın kurgusunda birey olmaktan çok, romanın ana çatışmasında sembolik işlev gördükleri için anlatım açısından gayet yeterliydiler. Romanın geçtiği İstanbul ise adeta ayrı bir karakter gibiydi. Fatih’in geleneksel yaşam tarzı
·
156 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.