Platon’un Sofist diyaloğu, yalnızca belli bir düşünce akımına eleştiri değil; gerçek, bilgi ve varlık üzerine yürütülmüş en keskin sorgulamalardan biridir.
Sahneye çıkan figürler, birbirlerinin düşüncelerini çürütmeye değil, kavramların özündeki karanlığı aydınlatmaya çalışır.
Karşımızda şu soru durur:
“Sofist nedir?”
— Bir bilge mi?
— Bir öğretmen mi?
— Yoksa insanların cehaletinden beslenen bir yanılsama tüccarı mı?
Platon’un derdi sadece “kandıran” kişiyi tarif etmek değildir.
Asıl derdi şudur:
Yanılsamayı gerçekmiş gibi kabul eden toplum, kendi sofistlerini yaratır.
Bu metin, hakikat ile görünüş arasındaki savaşın en eski ve en güncel kaydıdır.
Platon burada zihinleri şu alanlara zorlar:
- Ontoloji:
“Varlık nedir?
Yokluk bile varlığın bir biçimi sayılabilir mi?”
- Dil ve Gerçeklik:
“Sözle gerçek arasındaki bağ koparsa, düşünce nasıl ayakta kalır?”
- Eğitim ve Manipülasyon:
“Bilgi vermek mi, kılıfına uydurmak mı?”
Sofist, yalnızca antik çağın figürü değil;
bugünün medya düzeninde, sosyal ağlarda, süslü akademik cümlelerde hâlâ dolaşan bir hayalettir.
Hakikati bilmeden öğretenler,
bilmediğini bilmeyenler,
inandırmanın bilgiden daha değerli olduğunu savunanlar…
Hepsi Platon’un tarif ettiği dünyanın içinden geçip gelir.
Hakikat kaybolduğunda, sözün gücü — iyiliğin değil, kurnazlığın hizmetine girer.
Sofist, bir uyarıdır:
Gerçeği aramayan toplum, en iyi konuşanın kölesi olur.
·
60 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.