Gönderi

Savaş kazanmanın kayıp sanatı.
Belli başlı güçlerin başarı elde edecekleri savaşlar başlatması, yirmi birinci yüzyılda neden bu kadar zor? Sebeplerden biri, ekonominin doğasındaki değişim. Geçmişte ekonomik varlıklar çoğunlukla maddiydi. O yüzden fetih yoluyla zenginleşmek nispeten kolaydı. Düşmanlarınızı savaş meydanında yendiğinizde, şehirlerini yağmalayarak, sivil halkı köle pazarlarında satarak ve değerli buğday tarlalarına ve altın madenlerine el koyarak kazanç sağlayabilirdiniz. Romalılar, tutsak Yunan ve Galyalıları satıp gelir elde etmiş, on dokuzuncu yüzyıl Amerikalıları, Kaliforniya'nın altın madenlerine ve Teksas'ın sığır çiftliklerine el koyarak zenginleşmişti. Fakat yirmi birinci yüzyılda bu yolla anca cüzi bir kar elde edersiniz. Artık esas iktisadi varlık, buğday tarlaları, altın madenleri, hatta petrol kuyuları yerine, teknik ve kurumsal bilgi ve bilgi de savaş yoluyla ele geçirilecek bir şey değil. IŞİD gibi örgütler hâlâ Orta Doğu şehirlerini ve petrol kuyularını yağmalayarak kazanç sağlamaya çalışsa da, Irak bankalarındaki 500 milyon dolardan fazla paraya el koyup, 2015'de petrol satışından 500 milyon dolar daha kazandılar, Çin ya da ABD gibi süper güçler için bu rakamlar kifayetsiz kalıyor. Yıllık gayrisafi yurt içi hasılâsı 20 trilyon doları aşan Çin'in, önemsiz milyarlar için savaş çıkaracak hâli yok, ABD'ye savaş açacak olsa, harcayacağı trilyonların yanı sıra tüm savaş zararlarını ve kaybedilen ticari fırsatları telafi etmesi mümkün olabilir mi? Muzaffer Çin Halk Kurtuluş Ordusu, Silikon Vadisi'nin hazinelerini mi yağmalayacak? Apple, Facebook ve Google gibi şirketler yüzlerce milyar dolar değerinde ama bu servetleri kaba kuvvetle elde edemezsiniz. Silikon Vadisi'nde silisyum madenleri yok. Yine de başarı elde edilen bir savaş, kazanan tarafın küresel ticaret sistemini kendi yararı doğrultusunda yeniden düzenlemesine olanak tanıyarak, teoride kazanç sağlayabilir.
21. Yüzyıl İçin 21 Ders
21. Yüzyıl İçin 21 Ders
Yuval Noah Harari
Yuval Noah Harari
Savaş
·
20 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.