Baba İzi bir bir kutu kitap içinden çıkıp gelen, daha kapağıyla ve adıyla bende güçlü vaatte bulunan bir romanoldu. Başlığı, insanın omzuna sinmiş ama adı konmamış bir yükü; kapak ise o yükle birlikte yaşamanın sessizliğini çağrıştırıyor. Tam da bu yüzden, kitabı elime aldığımda metnin beni derin bir duygusal karşılaşmaya sürüklemesini bekledim. Ne var ki bu beklenti, romanın iç dünyasında tam karşılığını bulamadı.
Roman, çoklu organ yetmezliğiyle yaşam mücadelesi veren bir kahramanın, belki bir gün okur umuduyla babasına yazdığı mektuplar üzerinden ilerliyor. Bu mektuplar yalnızca bir hastalığın değil, eksik bırakılmış bir çocukluğun, söylenememiş cümlelerin ve yarım kalmış bir bağın da kaydını tutuyor. Annenin ve kız kardeşin hayatına yapılan kısa dokunuşlar, anlatının aile eksenini genişletiyor; fakat bu genişleme derinleşmeye dönüşemiyor. Karakterler, anlatının içinde var oluyorlar ama okurun içine sızacak kadar canlılaşamıyorlar.
Kitabın meselesi son derece güçlü: Baba figürü, göçmenlik, aidiyet duygusu, bedensel çöküşle birlikte zihinsel ve duygusal hesaplaşma… Ancak tüm bu ağırlıklı temalara rağmen metinde hissedilen bir kopukluk var. Duygular anlatılıyor ama duyurulamıyor; acı tarif ediliyor ama okurun kalbine değecek kadar yoğunlaşamıyor. Belki de bu roman, Almanya’da yaşayan göçmenlerin daha yakından hissedebileceği bir boşluğa, daha tanıdık bir kırılmaya sesleniyor. Bu ihtimali tamamen dışlamak mümkün değil.
Finalde kahramanın, babasının asla göremediği bir hayata dair yaşadıklarını anlatıp “belki bir gün seni affederim” demesi, aslında romanın en güçlü cümlesi olmaya aday. Çünkü affetmek burada bir sonuç değil, ertelenmiş bir ihtimal olarak duruyor. Yine de bu cümle, öncesinde yeterince birikemeyen duygusal yoğunluğu tek başına sırtlanmak zorunda kalıyor.
Baba İzi, söyleyecek çok sözü olan ama bu sözleri derin bir duygusal bütünlüğe dönüştürmekte zorlanan bir roman. Konusu itibarıyla hafızada iz bırakabilecek bir anlatı vaadi taşısa da, okurla kurduğu mesafe hiç kapanmıyor. Kitap bittiğinde geriye güçlü bir hikâyeden çok, güçlü olabilecek ama eksik kalmış bir his kalıyor.
·
105 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.