Gazzali ve Çıkış yolu
Gazzâlî, şüphesini yenip yeniden bilgiye güvenmeye başladığında (ki bunu Allah'ın kalbine attığı bir nur ile açıklar), döneminin hakikat iddiasındaki dört grubunu incelemeye alır:
1. Kelamcılar (Mütekellimîn): Onların yöntemini inceler ancak tatmin olmaz. Kelamın inancı savunmada başarılı olduğunu, ancak hakikati "keşfetmede" yetersiz kaldığını söyler.
2. Felsefeciler: Mantık, matematik ve fizik gibi alanlardaki doğrularını kabul ederken, metafizik (ilahiyat) konularındaki hatalarını ve din ile çelişen yönlerini eleştirir. (Bu eleştiriler Tehâfütü'l-Felasife kitabının zeminidir).
3. Bâtınîler (Talimiyye): Hakikatin sadece "Masum İmam"dan öğrenilebileceğini savunan bu grubu, aklı devre dışı bıraktıkları ve körü körüne taklidi savundukları için reddeder.
4. Sûfîler (Tasavvuf Ehli): Gazzâlî'nin aradığı hakikati bulduğu gruptur. Sûfîlerin yolunun sadece "bilmek" değil, "olmak" ve "tatmak" (zevk) üzerine kurulu olduğunu fark eder.
Gazzâlî, hakikate ancak kalp tasfiyesi, ahlakın güzelleştirilmesi ve manevi tecrübe (tasavvuf) yoluyla ulaşılabileceğine hükmeder. Kitabın sonunda nübüvvetin (peygamberliğin) mahiyetini ve aklın ötesindeki bir bilgi kaynağı olduğunu savunarak, inziva hayatından sonra neden tekrar öğretim hayatına döndüğünü açıklar.
Kitap neden Okunmalı?
• Kendi İç Yolculuğunuz İçin: Eğer inanç, akıl ve varoluş hakkında sorularınız varsa, Gazzâlî size 900 yıl öncesinden rehberlik eder.
• Metodoloji Öğrenmek İçin: Bir fikrin nasıl çürütüleceği veya bir gerçeğin nasıl aranacağı konusunda müthiş bir mantık örgüsü vardır.
• Samimiyet: Yazar, en zayıf anlarını ve itiraf edilmesi zor ruh hallerini gizlemeden yazar.
·
118 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.