Vites Yükseliyor!Duygu ve Düşünce
“Dirk Pitt & NUMA” serisinin yayımlanan üçüncü kitabı.
1. Baskı — 1998 | Remzi Kitabevi | Çeviri: Enver Günsel
Günümüzde popüler kültürün adeta kurbanı hâline gelmiş efsane batık Titanik’ten kısaca bahsetmek pek mümkün değil. Hakkında saatlerce konuşabilirim ya da sayfalar dolusu yazabilirim. Ancak kitap ekseninden sapmadan ve ‘spoiler’ vermeden, Cussler’in dünyasındaki Titanik’e “dalmak” istedim.
Clive Cussler ve Dirk Pitt ile tanıştığım ilk kitap olması nedeniyle, bu eser benim için her zaman ayrı bir yere sahip olacak. Özellikle James Cameron imzalı 1997 yapımı “Titanik” filmiyle tüm dünyanın ilgisini yeniden üzerine çeken bu efsane batık, hakkında az şey bilinmesi sebebiyle 90’lı yıllarda bana çok daha gizemli geliyordu. Oysa Titanik hakkında, Cameron filminden önce çekilmiş bildigim yedi film daha var.
Cussler’ın “Raise the Titanic!” adlı romanı, 1976 yılında Amerika’da yayımlandığında Titanik’in şu an bulunduğu koordinatları daha keşfedilmemişti. Aynı yıl Türkiye’de de “Lanetli Gemi” adıyla Altın Kitabevi tarafından, Enver Günsel çevirisiyle yayımlanmıştır. Kitap, keşiften beş yıl önce, 1980 yılında Jerry Jameson yönetmenliğinde “Raise the Titanic!” adıyla sinemaya uyarlanmıştır. Dirk Pitt karakterini Richard Jordan canlandırmış olsa da, Pierce Brosnan’ın romandaki Pitt tasvirine çok daha uygun bir oyuncu olabileceğini düşünmeden edemiyorum. Brosnan bu rol sonrasında James Bond olabilir miydi? Bence olurdu. Hatta belki daha erken Bond olurdu.
Cussler romanlarının hemen hepsi, yüksek bütçeli filmlere rahatlıkla uyarlanabilecek güçlü senaryolar barındırır. Ne yazık ki bu kitap, tam anlamıyla bir “senaryo kurbanı” olmuştur. Kitabı okumamış bir izleyici için, dönemin şartları göz önünde bulundurularak bakıldığında, merak uyandırıcı ve sürükleyici olabilir. Ancak kitabı okuyan bir izleyici için film vasatın ötesine geçemez. Açıkçası Cussler’a yazık olmuştur.
Cussler’ın bu filme dair hayal kırıklığı, belki de 1985 yılında Amerikalı okyanus bilimci ve deniz jeoloğu Dr. Robert Ballard ve ekibi tarafından Titanik’in keşfedilmesiyle bir nebze telafi edilmiş olabilir. Nitekim 1998 yılında Remzi Kitabevi’nden yayımlanan “Titanik” baskısında, Cussler’in önsözüne yer verilir. Cussler bu önsözde, Titanik’in gerçek koordinatlarına son derece yakın bir matematiksel hesaplama yaparak roman kurgusunu oluşturmuş olmanın haklı sevincini dile getirir.
Peki,
Dr. Ballard’ın, Cussler’in çalışmalarından dolaylı da olsa etkilenmiş olması mümkün müdür? Neden olmasın? Sonuçta NUMA evreninin yaratıcısı Cussler değil mi? Kurgu da olsa Titanik için sistemli bir arama-kurtarma planı/stratejisini oluşturan kisi Cussler’dır.
Bu noktada antrparantez belirtmek isterim,
Bilindiği üzere Cussler, batık gemileri bulup belgelemekle ünlüdür ve Ulusal Sualtı ve Denizcilik Kurumu (NUMA)’nın kurucusudur. NUMA, Amerikan denizcilik ve deniz kuvvetleri tarihine odaklanan, kâr amacı gütmeyen bir araştırma kuruluşudur. Cussler, kurumun uzman ekibi ve gönüllüleriyle birlikte tarihî değeri olan pek çok batığın yerini tespit etmiştir. Bulunan batıklar belgelenip kanıtlandıktan sonra, çıkarılma hakları herhangi bir kâr gözetilmeksizin üniversitelere ya da yetkili devlet kurumlarına devredilmektedir.
(Ayrıntılı bilgi için: numa.net)
Tekrar kitaba dönecek olursak; eğer eseri yalnızca basit bir macera/aksiyon romanı olarak okursanız, satır aralarına saklanmış pek çok önemli ayrıntıyı kaçırabilirsiniz. Daha önceki yazılarımda da belirttiğim gibi, Cussler bir sonraki Dirk Pitt maceralarının adeta fragmanını vermeyi ve Soğuk Savaş’ın perde arkasına dair ince detaylarla okurun merakını canlı tutmayı sever. Üstelik romanda anlatılan pek çok olayın, kurgudan ziyade gerçek tarihsel gelişmelere dayanma ihtimali yüksektir.
Bu kitapta Cussler vitesi belirgin biçimde yükseltiyor. Daha fazla karakter ve daha geniş ölçekli örgütler devreye giriyor. Amerikalılar ve Ruslar arasındaki küresel güç mücadelesinde belirleyici rol oynayabilecek bizanyum madenin, hikâyenin merkezinde yer alması sizi ters köşe yapmasın. Açıkçası söz konusu batık Titanik olmasaydı, bu kadar ilgi çekici olur muydu kitap, ona siz karar verin.
Uluslararası ilişkiler, istihbarat savaşları ve Soğuk Savaş tarihi okumayı seviyorsanız, bu macera romanını büyük keyifle okuyacağınızı düşünüyorum.
Son olarak; kitabı dikkatle okumanızı özellikle öneririm. Çünkü Cussler, 2019 yılında Jack Du Brul ile birlikte “The Titanic Secret” adlı romanı yayımladı. Bu kitap, “Raise the Titanic!”in öncesini anlatıyor. Ben henüz okumadım ama listemde cidden merak ediyorum.
Günümüzde Atlantik Okyanusu’nun dibinde, büyük ölçüde parçalanmış hâlde kaderine terk edilmiş olan bu efsane transatlantik RMS TITANIC, kesinlikle başlı başına ayrı bir blog yazısını hak ediyor…
Keyifli okumalar.
·
73 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.