Memduh Şevket Esendal’ın Ayaşlı ve Kiracıları adlı romanı, erken Cumhuriyet döneminin insan manzaralarını büyük olaylar üzerinden değil, gündelik hayatın içinden anlatan sakin ama derinlikli bir eser. Ankara’da Ayaşlı İbrahim Efendi’nin işlettiği bir pansiyonda geçen roman, burada kalan kiracıların ilişkileri ve hayat mücadeleleri üzerinden dönemin toplumsal yapısını gözler önüne seriyor. Memurlar, işsizler, hayal kırıklıklarıyla yaşayanlar ve küçük hesapların peşindekiler; pansiyonun dar koridorlarında adeta yeni kurulan Cumhuriyet’in küçük bir rol modelini oluşturmuş. Romanın dili yalın, anlatımı doğal; bu sadelik metnin en güçlü yanlarından biri.
Eserde Ankara, henüz kimliğini yeni yeni kazanan bir başkent olarak karşımıza çıkıyor. Tozlu sokakları, dar memur çevreleri ve geçim kaygısıyla şekillenen yaşamıyla şehir, idealize edilmeden; olduğu hâliyle anlatılmış. Bu yönüyle Ayaşlı ve Kiracıları, Cumhuriyet’in vitrininden çok mutfağına bakan bir roman.
Sessiz anlatımıyla yüksek sesle konuşmayan ama okurda kalıcı bir iz bırakan bu eser, insanı ve toplumu anlamaya çalışanlar için zamansız bir okuma sunuyor. Memduh Şevket EsendalAyaşlı ile Kiracıları