Hakkaniyet ülküsü ve öç alma dürtüsü
Bu kitabı yaklaşık 5 yıl önce Genel Devlet Teorisi dersinde; bürokrasi, kurumsallaşma ve modern devletin unsurları konularında yorum yapmak amacıyla üzerinde durmuş ve özetini okumuştuk.
Uzun zamandır okuma listemde bulunan bu kitabı çocuk kitapları kategorisinde bulmak biraz şaşırttı. Konusu ve kavramları itibariyle yetişkinlere yönelik olan bu öyküde- kitaba da ismini veren başkarakter- Michael Kohlhaas; kendi halinde yaşayan, iki çocuk sahibi, yoğun bir hak ve adalet ülküsüne sahip bir at tüccarıdır. Haksızlığa ve keyfiliğe karşı müthiş bir kin ve öfke besler.
Atlarını komşu kentte satmak için götürdüğünde yaşadığı haksızlıklar, mesnetsiz ve adaletsiz muameleler ile olaylar gelişir.
Michael en temel beklentisi olarak bu hususta haklı ve adil çözümler aramak için mahkemeye başvurur. Ancak karşısında modern anlamda kurumsallaşmış, keyfiliğin olmadığı, öngörülebilir, tarafsız bir yargı erki yoktur. Aksine güçlü kişiler ve onların etrafındakilerin buyruklarına bağlı bir yasama ve yargı olduğundan hakkını alamaz. Üstelik karısı da bu uğurda haksız yere öldürülür. Karakterin beyhude çabaları zamanla ölçüsüz ve zalimce öç alma eylemlerine yerini bırakır.
Michael bu noktada devlete, hukuka, sisteme ve soylulara bağlılık ve güvenini yitirdiğinden kendince hak ve adaleti tesis etmek ve düzeni yeniden kurmak niyetiyle birçok cinayet işler, haydutluk eder ve sivillerin canına malına kıyar. Neticede idama mahkum edilir. Michael yaptıklarının karşılığını canıyla öder ama soylunun da hapis cezası almasından ve başından beri talep ettiklerinin de karşılığını bulmasından sebep ölüme giderken dahi hakkını almış olmanın rahatlığıyla gözlerini kapar.
Kitabı okurken karakterin varlıklı oluşunu da nazara alarak bazı bazı 'iki at, biraz zedelenmiş itibar ve hakkaniyet duygusu uğruna bunca kayıp ve zulme gerek var mıydı?' diye düşünsem de tarafların biri için otorite ve iktidar mücadelesini diğeri için hak ve öç alma mücadelesini konu alan güzel bir öyküydü.
·
57 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.