Bu romana başlarken oldukça heyecanlıydım. Hatta bir süre gerçekten keyifle okudum. Ama hem kitaptaki cinsel şiddet sahnesi, hem de kitabın felsefi alt yapısı beni ciddi şekilde rahatsız etti.
Roman, birbirlerine taban tabana zıt iki zıt mimar üzerinden bireysellik ile toplumsal beklentiler arasındaki çatışmayı anlatıyor.
Peter Keating, toplumda yükselmek için kişiliğini feda eden bir mimar. Okulu birincilikle bitiriyor. Statü, para ve mevkii için yapmayacağı şey yok. Herkesin suyuna gidiyor, nabza göre şerbet veriyor, oyunu kuralına göre oynuyor.
Howard Roark ise kendi iç huzuru ve idealleri için mimari kalıplara, klasik çizgiye uymayı reddediyor ve bu tavrı yüzünden okuldan atılıyor. Klasik projeler çizmeyi, sosyetenin çok beğendiği süslü binaları yapmayı reddediyor. Çalışmalarını sadece seçilmiş birkaç kişi anlayabilirmiş gibi bir hava yaratıyor. Burada Ayn Rand’in alt metni devreye giriyor: Bireyselliği ve özgünlüğü yüceltiyor ama bunu sadece “seçilmiş, özel bir azınlığın” anlayabileceğini ima ediyor.
Objektivizm, teoride bireyselliği yüceltiyor gibi görünse de pratikte tek doğruyu dayatan, sorgulamaya kapalı, hatta sabit fikirli bir yapıya dönüşüyor. Bireyselliği savunurken, bunu neredeyse yalnızca “seçilmiş, üstün bir azınlığın” anlayabileceğini ima eden elitist bir tonu var.
Ve en büyük çelişki: Şiddeti ve zorlamayı reddeden bir felsefe, romanın en kritik sahnesinde cinsel şiddeti adeta meşrulaştırıyor. Bu sahneyi “metafor” diye savunmak bence problemi çözmüyor, tam tersine büyütüyor.
Evet, Rand iyi yazıyor. Evet, kurgu sürükleyici. Ama benim için “baş yapıt” değil; aşırı abartılmış bir roman olarak kaldı.
·
54 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.