Cengiz Han Evvel selam ahir kelam diyerek başlayalım.
Yazarın okuduğum ilk kitabı o sebeple nötr bir duyguyla ve merakla okudum. Tarihe olan ilgim beni her kitabın satırları arasında soluklanmaya itiyor.
Bu kitapta Temuçin'in katıldığı küçük bir savaş sahnesiyde başlıyor. Eşi Börte kaçırılıyor. ( 9 ay sonra bir çocuk dünyaya getirecekken tekrar Temuçin' e yollanıyor )
Budun'un Peygamber olarak gördüğü lakin Temuçin'in bir kaşık suda boğmak için fırsat kolladığı Gökçe..
Yine de Gökçe'ye uyup plan kuruyor ve Naymanlar'ın yurduna bir seyis olarak giriyor, Sardoğan ( Temuçin ) bir oyunla Han'ın karısı Göncü'yü kaçırıyor. Böylece Naymanlardan başlanarak Türkler bir bayrak altında toplanmaya başlıyor.
Bir anlaşma, yolsuzluk,tuzak yahut taktik diyelim ilk adımlar böylece atılıyor.
Temuçin'in Cengiz adını aldığı, hayretle izlenen bir sahnede mevcut tabi.
Yalanla, hikayelerle inşa edilen, korku, saygı, bağlılık da es geçilmemeli.
Türklerin kültür ve törelerine olan bağlılıkları güzel işlenmiş. Mesela; gök gürlerken suya girmek, gibi... :) Hele bir de savaş esnasındaysa tam bir fiyasko ile sonuçlanıyor. Bu sebeple Cengiz yasalarında yerini alıyor bu madde.
Moğollar Cengiz Han gibi bir liderin demir yumruğu altında büyük istilalar gerçekleştirmiş lakin kalıcı bir kültür üretememişler. 13. Asırda İslam dünyasının büyük bölümünü çok kanlı bir istila ile ele geçiren Moğollar bir-iki nesil içinde Müslümanlaşıp İslam toplumu içinde erimiştir. Askeri yönden İslam'ı fethetmişlersede kültürel olarak galip olmuşlardır.
Cengiz Han siyasi bir deha lakin kitapta daha çok gönül maceralarına ve ahlaksızlık diyeceğimiz sahnelere çokça yer verilmiş.
Harzemşahlarla mücadelesi daha detaylı anlaşılabilirdi zira bu haliyle klasik Türk filmi tadı verdi ( acı gerçek )
Annesinin yaptıklarını görmezden gelip fırsatını bulunca dile getirmesi, karısının çocuğunu sahiplenmesi ( kardeşini karşı çıktığı için boğuyor ) özellikle ölümden döndüğü ve ikramlandırıldığı yerler çıksa, savaşları, yüreklerde kahramanlığı körükleyecektir kanaatimce.
Tarihe kimi zaman zalim bir lider, kimi zaman kuralcı bir kumandan olarak geçmiş. Hoşgörüsüz, acımasız, talana dayalı olduğu için bir korku empoze edilmiş ve başarılıda olmuş.
Türk olup olmadığı tartışmalı bir konu.
Ama savaşlarda ki askeri dehası türkleri kendi etrafında birleştirmiş. Ne olursa olsun tarihe iyi veya kötü bir iz bırakmış. Kurgusal tarzda ele alınarak sürükleyiciliği artırılmak istensede beni tatmin etmedi.
Hem Osmanlı İmparatorluğu'nu hem de Cumhuriyeti yaşadığı için yazar milliyetçi bir politika gütmüş olabilir. Yüzde yüz anlatılanların gerçekçiliği olmasa da şahsen gerçekliği okumak isterdim.
Türk birliğini sağlamak için dünyayı alt üst etmesinde Cebe ve Söbütay'ın çok hakkı var elbette.
At sırtında geçen,özlemle ve hasretle biten ömürler çok can yakıcı, büyük bedeller ödenmiş.
Tarihe sığmayan Cengiz Han'ın ise mezar yeri bilinmemektedir. Bu kabirseviciler için kötü olsada, gök kubbede hoş bir seda bırakmak her şeye değer.
Sevgiler
Cengiz HanM. Turhan Tan (Mehmet S. Fethi) · Yediveren Yayınları · 2019794 okunma