Bu kitap satrançtan çok, yalnızlık, iktidar, aklın parçalanışı ve insanın kendisiyle verdiği savaş hakkında yazılmıştır. Yetenekli ama ruhsuz, mekanik bir zihin ve onun karşısına Nazi zulmü altında tek kişilik bir hücrede aylarca tutulmuş, zihnini ayakta tutabilmek için bir satranç kitabını ezberleyerek hayatta kalmaya çalışmış bir beyin.
Dr. B.’nin trajedisi burada başlıyor. Satranç onu kurtardığı kadar parçalıyor da. Hem beyaz hem siyah olmak, hem saldıran hem savunan olmak. Bu noktada satranç, özgürlüğün değil, takıntının simgesine dönüşmüş durumda.
Zweig’in kendi sürgünlüğü ve çaresizliği bu metnin her satırında hissediliyor. Satranç, Zweig’in dünyaya, akla ve insanlığa duyduğu umudun tükendiği noktada yazılmış. Dr. B 'nin oyunu bırakması intihar gibi de düşünülebilir. Oyunu bırakma ile hayatı bırakmak özdeşleştirilmiş olabilir. Belki de intihar öncesi yazılmış son kitabı olması nedeniyle biz öyle yorumluyor olabiliriz :)
Dış dünyadan koparılmış, düşünmeye mahkûm edilmiş ve sonunda zihni tarafından yaralanmış bir insan...
Satranç, insanın nasıl yalnızlaştırdığını, insanın ise bu yalnızlıkta kendi zihninin kurbanı olabileceğini gösteriyor. Kitap boyunca hissedilen baskı, hücre duvarlarından çok insanın kafasının içindedir ve sonunda şunu fark ederiz: En tehlikeli hapishane, insanın kendi zihnidir.
·
18 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.