İncelemeDuygu ve Düşünce
Sadri Maksudi Arsal, Kazan Türklerinin yetiştirdiği önemli bir siyasetçi, devlet adamı, hukukçu, tarih ve dil âlimidir. Küçük yaştan itibaren kendisini yetiştirmeye çalışmış, mensubu olmaktan şeref duyduğu Türk milletine hayatı boyunca hizmet etmeye çalışmıştır. 1879 senesinde Kazan'ın Taşsu köyünde doğan Sadri Maksudi, küçük yaşta medrese eğitimi almıştır. Allâmiye Medresesi'nde Arapça ve dini dersler üzerine eğitim almış, 1895 tarihinde Kırım'a giderek, eğitimine Bahçesaray Zincirlikuyu Medresesi'nde devam etmiştir. Burada Türk Dünyasına büyük hizmetler yapmış olan İsmail Gaspıralı ile de tanışmıştır. Daha sonra Rus Öğretmen Okulu'na giderek Rusça eğitimini tamamlamıştır. Yüksek tahsilini yapmak için Paris'e gitmiş, Sorbon'da hukuk eğitimine başlamıştır. Buradan da başarılı bir şekilde mezun olmuştur.
Sadri Maksudi bu dönemde Rusya'da yaşanan gelişmeleri büyük bir merak ve endişe ile takip etmiştir. Kazan Türkleri başta olmak üzere Rusya'da yaşayan 30 milyon Türk'ün sorunları için endişe duyuyor, bu sorunlara çözüm yolları arıyordu. Nitekim Rusya'da ihtilal patlak verince memleketi Kazan'a dönme kararı aldı. Duma'da mebus olarak milletinin menfaatlerini savunmaya çalıştı ve bu konuda büyük bir başarı gösterdi. İlerleyen süreçte İç Rusya ve Sibirya Tatarları Muhtariyeti'ne Cumhurbaşkanı oldu.
Rusya'nın baskılarına daha fazla dayanamayacağını anlayan Sadri Maksudi, Petrograd üzerinden Finlandiya'ya kaçtı. Oradan da Paris'e geçerek Sorbon'da tarih profesörü olarak dersler vermeye başladı. Takvimler 1925 tarihini gösterirken dönemin maarif vekili Hamdullah Suphi Tanrıöver tarafından Türkiye'ye davet mektubu aldı. Büyük bir sevinçle bu daveti kabul etti. Türkiye'de ilk hukuk mektebinin açılmasına öncülük etti. Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu'nun faaliyete geçmesinde büyük yararlılık gösterdi. Ankara ve İstanbul Üniversitelerinde özellikle hukuk tarihi alanında önemli dersler verdi, binlerce öğrenci yetiştirdi. Bu çalışmalarının yanında önemli siyasi çalışmalara da imza attı. Atatürk'e yakın isimlerden biri olarak bilinen Sadri Maksudi, Giresun ve Ankara mebusu olarak görev aldı.
Türk Dili İçin, Maişet, İngiltere'ye Seyahat, Milliyet Duygusunun Sosyolojik Esasları gibi önemli kitaplar kaleme aldı. Türkiye ve Türk Dünyasını ilgilendiren meselelerde makaleler yazdı. Özellikle dil meselesi üzerinde ehemmiyetle durdu.
Türk milleti için büyük bir aşkla çalışan Sadri Maksudi'yi Türk milletinin her ferdinin bilmesi bir zorunluluktur. Çünkü Türk çocuğu atasını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır. Bu yüzden bu tarz biyografik eserlerin büyük bir titizlikle okunması gerektiğini düşünüyor ve elbette tavsiye ediyorum. Bu şahsiyetlerin örnek alınması gerektiğini düşünüyorum...
·
40 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.