Cevapsız Bir Hâl Hatır: Ruhi Bey1000Kitap
Ben Ruhi Bey Nasılım, insanın kendine yakalanma anlarını yazıya döken nadir metinlerden biri. Bir şiir kitabı gibi başlar ama çok geçmeden şiirin sınırlarını aşar; düşüncenin, iç konuşmanın, hatta iç sıkıntısının dolaştığı bir alana dönüşür. Ruhi Bey bir “karakter” olmaktan ziyade bir bilinç hâlidir. Hayatla arasında tam olarak kurulmamış bir bağın, söylenememiş cümlelerin, ertelenmiş duyguların taşıyıcısıdır. “Nasılım?” sorusu burada masum bir hâl hatır değil; insanın kendine yönelttiği en çıplak, en rahatsız edici sorudur. Çünkü bu soru cevaplanmak için değil, oyalanmak için sorulur. Cansever bu oyalanmayı büyük bir ustalıkla büyütür; okur da o sorunun etrafında dolanırken kendini metnin içinde bulur.
Cansever’in dili gösterişten uzak ama yoğun; süslenmiş bir şiirsellikten çok, yük taşıyan bir sadelik vardır. Dizeler bazen uzar, bazen dağılır, bazen bilinçli bir şekilde tökezler. Bu bir teknik eksiklik değil, bilerek seçilmiş bir ruh hâlidir. Ruhi Bey’in dünyası dağınıktır çünkü insanın içi genellikle düzenli değildir. Kitap boyunca modern insanın yalnızlığı, kalabalıklar içindeki silikliği, kendini fazlasıyla düşünmekten hayatla arasına mesafe koyması sezdirilir. Hiçbir şey doğrudan söylenmez ama her şey hissedilir. Bu yüzden metin, okurdan hız değil dikkat ister; geçip gitmeyi değil, durup kalmayı talep eder.
Ben Ruhi Bey Nasılım, okuru rahatlatan, teselli eden bir kitap değildir. Daha çok aynayı biraz yakına tutar. Okur kendini güçlü, çözülmüş, tamamlanmış hissetmez; aksine eksik, kararsız ve çoğu zaman kendine yabancı hisseder. Ama metnin gücü de buradan gelir. Cansever insanı iyileştirmeye çalışmaz, onu olduğu yerde yakalar. Bu yüzden kitap bittikten sonra geriye net bir cevap kalmaz; yalnızca zihinde yankılanan bir soru kalır. Belki de bu metni bu kadar kalıcı yapan şey budur: Ruhi Bey’in hâli geçmez, çünkü insanın kendini anlamaya çalışması hiç bitmez.
·
33 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Ruhi Bey’in metni insanın kendine yakalandığı o çıplak anları öyle yakından gösteriyor ki sayfalar ilerledikçe okur kendi sesini de işitiyor. Şiir gibi başlayıp düşüncenin içine sızması, kalbin ritmini bozup zihni uyandırıyor, sanki iç konuşmaların karanlıkta parlayan kıvılcımı. Edip Cansever burada insanı süsleyip büyütmüyor, olduğu yere indiriyor, o yüzden acıtıyor ama iyi de geliyor. Kısa bir kitap değil, uzun bir yüzleşme, kapağı kapanınca bile içerde bir yer hâlâ yürümeye devam ediyor.
Ailurophile 〄
Gönderi Sahibi
sesli terapi Kesinlikle… “Ev sahibi yapar” benzetmesi çok yerinde; o anahtar meselesi özellikle. Ruhi Bey okurdan çıkmıyor, okurun içine yerleşiyor. Kitap kapanıyor ama ışığın kısılması gibi, karanlıkta hâlâ bir şeyler seçiliyor. Belki de en kalıcı metinler tam olarak bunu yapıyor: cevabı değil, sesi bırakıp gidiyor.