İzmler ve At Gözlükleri
Meraklısı için beklentileri fazlaca karşılayacağını düşündüğüm bir araştırma kitabı olmuş. Yazarın 3 bölüme ayırdığı kitabın ilk bölümünde; ideoloji, propaganda ve bir araştırma yöntemi olarak göstergebilim-göstergebilimsel analiz yöntemi çerçevesinde, 2. Dünya Savaşı döneminde yayımlanan çizgi filmlerin incelenmesini amaçlayan koyu puntolu kavramlar açıklanmış. Bu kavramlar asıl konuya geçmeden okuyucuya önceden açıklanarak mutfakta bir ön hazırlık aşaması olarak hissettirmiş ve bana göre de yerinde bir bölüm olmuş. İdeoloji kelimesi bazı düşünürlerin görüşlerine dayanarak kavramsal olarak açıklanmış. Devamında propaganda kavramı ve türleri açıklanmış ve ideolojik propaganda kavramı incelenerek yavaş yavaş 2. Dünya Savaşı başlıklı ikinci kısma giriş yapılmış. Müttefik ve Mihver Devletlerin oluşum süreci, ülke liderleri ve savaşın noktalanması kısa ama öz olarak anlatılmış. Özellikle Hitlerin kendisi gibi, propagandanın sıkı savunucusu olan ve onun sağ kolu diyeceğimiz Goebbels’in ideolojik propaganda çalışmaları anlatılmış.
Ve son bölümde, asıl merak uyandıran kısım olan 2. Dünya Savaşı sırasında ideolojik propaganda aracı olarak çizgi filmlerin kullanıldığı ve kitabın ilk bölümde açıklanan göstergebilimsel analiz yönteminin temel iki yöntemine göre (Slavoj Zizek’ in ideoloji gözlüğü ve Cemil Meriç’in izmlerin idraklerimize giydirilen birer deli gömleği olduğu) desteklenen 7 çizgi film seçilmiş. Yani bu çizgi filmler rast gele seçilmemiş. Amerika, Almanya ve Sovyet Rusya yapımı olan bu çizgi filmler ya taraftarları olan devletler lehine Zizek’ in “ideoloji gözlüğü” kapsamında yada düşmanları olan karşı tarafa Cemil Meriç’in “izmlerin idraklerimize giydirilen birer deli gömleği olduğu” kapsamında propaganda dürtüsü halinde hazırlanmış yada yada tam tersi şekilde... Özellikle 1941 yılından itibaren hazırlanan bu çizgi filmler, o dönemde, hem askerlere ve vatandaşlara cesaret verme dürtüsü ile hem de “bakın direnmez veya savaştan kaçarsanız böyle böyle olur” alt metini ile propagandayı amacına ulaştırmaya çalışmış. Ayrıca yazarın “Ayrıksı Şeyler” adlı podcast kanalı üzerinden de bu çizgi filmler sohbet tadında incelenmiştir.
Film, afiş, broşür, gazete, dergi, radyo, internet yani her türlü yazılı ve yazılı olmayan basında ve iletişim kanallarında ideolojik propaganda şiddetli bir şekilde kullanılmış ve hala da kullanılmaya devam ediyor. İnsan düşünmeden edemiyor. Biz ne tür propagandalara maruz kalıyoruz? İdeolojik, kültürel, ekonomik, siyasi, dini… Hangisi?
·
18 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.