Geride Kalanların Hikâyesi
Peygamberin Şarkısı klasik distopyalardan biraz farklı bir yerden yakaladı beni. Bu kez çöküş hikayesini sistemi değiştirmeye çalışanlardan ya da kahramanlardan değil, geride kalmaya çalışanların gözünden okuyoruz. Baş karakter Eilish dört çocuğu olan bilimci bir kadın. Derdi dünyayı kurtarmak değil, evini bir arada tutmak. Roman tam burada etkiledi beni. Büyük politik kırılmalar önce haberlerde başlıyor, sonra sokağa iniyor ve en sonunda mutfağın içine kadar giriyor. Başta geçici gibi duran devlet uygulamaları, sorgulamalar ve kaybolmalar derken hayatın normali yavaş yavaş yer değiştiriyor.
Kitap büyük olaylardan çok, olayların insanların iç dünyasında yarattığı sessiz çöküşe değiniyor. Yıkıcı bir felaket hissi yok, ağır ağır çözülen bir düzen var. Eilish’in bekleyişleri, karar veremeyişleri ve çocuklarını koruma çabası üzerinden bir distopyanın nasıl sıradanlaştığını görüyorum. Okurken “bu olamaz” demekten çok, “bu zaten bir yerlerde oluyor” hissi geliyor ve rahatsızlık tam buradan çıkıyor.
Romanın en vurucu yanlarından biri de Eilish’in başlarda hala seçim yapabiliyor gibi durması. Gitmek mi kalmak mı, çocukları korumak için ne kadar ileri gitmek gerekir, hangisi abartı hangisi gerçek tehlike. O an için verdiği kararlar mantıklı görünüyor. Mesela en büyük oğlunun askere alınamayacak kadar küçük olduğunu söylemesi de buna dahil. Ona göre henüz o noktada değiller. Bu yüzden oğlunu ülke dışına göndermek konusunda çekinceleri var, belki işler düzelir diye düşünüyor. Okurken ben de aynı tuzağa düştüm daha vakit var hissine kapıldım.
Ama roman ilerledikçe bunun ne kadar kırılgan bir düşünce olduğu ortaya çıkıyor. Çok geçmeden oğlu isyancılara karışıyor ve sonunda sistem tarafından adeta siliniyor. Başta önemli gibi duran “askere alınamaz” detayı ilerleyen sayfalarda acı bir ironiye dönüşüyor. Çünkü mesele artık askere alınmak değil, varlığının kayda geçip geçmemesi. Yazar burada bana şu duyguyu veriyor. Çöküş dönemlerinde mantıklı görünen kararlar bile sonradan anlamsızlaşabiliyor. Tehlike, sen onu kabul edene kadar çoktan biçim değiştirmiş oluyor.
Kitabın yarattığı o boğucu his de sadece anlattıklarından değil, nasıl anlattığından geliyor. Cümleler uzun, diyaloglar çoğu zaman tırnaksız akıyor, sahneler net sınırlarla ayrılmıyor. Okurken bazen kimin konuştuğunu, zamanın nasıl geçtiğini bir anlığına kaçırmak çok olası. Bu bulanıklık, Eilish’in yaşadığı zihinsel dağınıklıkla çok uyuşuyor. Okuyucu da onun gibi yön duygusunu kaybediyor. Aksiyon yok bekleyiş var, belirsizlik var, cevabı gelmeyen sorular var. Bu da kitabı gürültülü değil, içten içe bunaltıcı yapıyor. Kitapta bir noktadan sonra sizde karakterler gibi giden bir daha geri dönmeyeceğini anlıyorsunuz fakat yine de Elish'te de olan küçük umut kırıntısı sizi de etkisi altına alıyor.
Kitap bittiğinde bende kalan hislerden biri şu oldu. Anlatılan baskı ortamı bazı okurlar için tam bir distopya gibi durabilir ama bana o kadar uzak gelmedi. Avrasya hattında yaşayan biri olarak olağanüstü hal dili, güvenlik gerekçeleri ve hakların yavaş yavaş daralması gibi şeyleri sadece kurgu metinlerde duymuyorum. Bu yüzden roman yer yer bir gelecek kabusu gibi değil, bugünün biraz koyulaşmış hali gibi geldi bana. Belki de etkisi buradan geliyor. Şaşırtmıyor, tanıdık geliyor.
Yine de kitap bende savaşa ve çöküş dönemlerine dair çok güçlü duygular bıraktı. En çok da geride kalanların sessiz yıkımı. Kahramanlık değil, hayatta kalmaya çalışma hali. Büyük idealler değil, çocuklarını korumaya çalışan bir annenin daralan dünyası. Peygamberin Şarkısı yüksek sesle bağıran bir roman değil ama bittikten sonra içimde uzun süre dağılmayan bir ağırlık bıraktı. Benim için etkisi tam olarak buydu.
Son olarak Deli Dolu yayınevinin kötü basımına değinmek istiyorum. Kitabın orijinali de yorucu bir sayfa tasarımına sahip fakat yayınevi bu durumu daha da karmaşık hale getirerek okunması daha da zor bir hale getirmiş. Umarım gelecek baskılar daha iyi olur.
Ocak 2026
Peygamberin Şarkısı klasik distopyalardan biraz farklı bir yerden yakaladı beni. Bu kez çöküş hikayesini sistemi değiştirmeye çalışanlardan ya da kahramanlardan değil, geride kalmaya çalışanların gözünden okuyoruz. Baş karakter Eilish dört çocuğu olan bilimci bir kadın. Derdi dünyayı kurtarmak değil, evini bir arada tutmak. Roman tam burada etkiledi beni. Büyük politik kırılmalar önce haberlerde başlıyor, sonra sokağa iniyor ve en sonunda mutfağın içine kadar giriyor. Başta geçici gibi duran devlet uygulamaları, sorgulamalar ve kaybolmalar derken hayatın normali yavaş yavaş yer değiştiriyor.
Kitap büyük olaylardan çok, olayların insanların iç dünyasında yarattığı sessiz çöküşe değiniyor. Yıkıcı bir felaket hissi yok, ağır ağır çözülen bir düzen var. Eilish’in bekleyişleri, karar veremeyişleri ve çocuklarını koruma çabası üzerinden bir distopyanın nasıl sıradanlaştığını görüyorum. Okurken “bu olamaz” demekten çok, “bu zaten bir yerlerde oluyor” hissi geliyor ve rahatsızlık tam buradan çıkıyor.
Romanın en vurucu yanlarından biri de Eilish’in başlarda hala seçim yapabiliyor gibi durması. Gitmek mi kalmak mı, çocukları korumak için ne kadar ileri gitmek gerekir, hangisi abartı hangisi gerçek tehlike. O an için verdiği kararlar mantıklı görünüyor. Mesela en büyük oğlunun askere alınamayacak kadar küçük olduğunu söylemesi de buna dahil. Ona göre henüz o noktada değiller. Bu yüzden oğlunu ülke dışına göndermek konusunda çekinceleri var, belki işler düzelir diye düşünüyor. Okurken ben de aynı tuzağa düştüm daha vakit var hissine kapıldım.
Ama roman ilerledikçe bunun ne kadar kırılgan bir düşünce olduğu ortaya çıkıyor. Çok geçmeden oğlu isyancılara karışıyor ve sonunda sistem tarafından adeta siliniyor. Başta önemli gibi duran “askere alınamaz” detayı ilerleyen sayfalarda acı bir ironiye dönüşüyor. Çünkü mesele artık askere alınmak değil, varlığının kayda geçip geçmemesi. Yazar burada bana şu duyguyu veriyor. Çöküş dönemlerinde mantıklı görünen kararlar bile sonradan anlamsızlaşabiliyor. Tehlike, sen onu kabul edene kadar çoktan biçim değiştirmiş oluyor.
Kitabın yarattığı o boğucu his de sadece anlattıklarından değil, nasıl anlattığından geliyor. Cümleler uzun, diyaloglar çoğu zaman tırnaksız akıyor, sahneler net sınırlarla ayrılmıyor. Okurken bazen kimin konuştuğunu, zamanın nasıl geçtiğini bir anlığına kaçırmak çok olası. Bu bulanıklık, Eilish’in yaşadığı zihinsel dağınıklıkla çok uyuşuyor. Okuyucu da onun gibi yön duygusunu kaybediyor. Aksiyon yok bekleyiş var, belirsizlik var, cevabı gelmeyen sorular var. Bu da kitabı gürültülü değil, içten içe bunaltıcı yapıyor. Kitapta bir noktadan sonra sizde karakterler gibi giden bir daha geri dönmeyeceğini anlıyorsunuz fakat yine de Elish'te de olan küçük umut kırıntısı sizi de etkisi altına alıyor.
Kitap bittiğinde bende kalan hislerden biri şu oldu. Anlatılan baskı ortamı bazı okurlar için tam bir distopya gibi durabilir ama bana o kadar uzak gelmedi. Avrasya hattında yaşayan biri olarak olağanüstü hal dili, güvenlik gerekçeleri ve hakların yavaş yavaş daralması gibi şeyleri sadece kurgu metinlerde duymuyorum. Bu yüzden roman yer yer bir gelecek kabusu gibi değil, bugünün biraz koyulaşmış hali gibi geldi bana. Belki de etkisi buradan geliyor. Şaşırtmıyor, tanıdık geliyor.
Yine de kitap bende savaşa ve çöküş dönemlerine dair çok güçlü duygular bıraktı. En çok da geride kalanların sessiz yıkımı. Kahramanlık değil, hayatta kalmaya çalışma hali. Büyük idealler değil, çocuklarını korumaya çalışan bir annenin daralan dünyası. Peygamberin Şarkısı yüksek sesle bağıran bir roman değil ama bittikten sonra içimde uzun süre dağılmayan bir ağırlık bıraktı. Benim için etkisi tam olarak buydu.
Son olarak Deli Dolu yayınevinin kötü basımına değinmek istiyorum. Kitabın orijinali de yorucu bir sayfa tasarımına sahip fakat yayınevi bu durumu daha da karmaşık hale getirerek okunması daha da zor bir hale getirmiş. Umarım gelecek baskılar daha iyi olur.
Ocak 2026·
103 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.