Not: Algernon’un mezarına bir çiçek bırakmayı unutmayın.
“Bazı kitaplar bittiğinde hikâye kapanmaz; insanın içi açılır.”
Algernon’a Çiçekler benim için tam olarak böyle bir kitaptı. Son sayfayı kapattığımda Charlie’yi değil, insan olmanın ne demek olduğunu düşünüyordum.
Charlie’nin hikâyesini onun kendi kaleminden okumak, sadece yaşadıklarına tanık olmak değil; zihninin adım adım uyanışını izlemek gibiydi. İlk sayfalardaki yazım hataları, basit cümleler… Sonra yavaş yavaş berraklaşan bir zihin, derinleşen düşünceler. Zekâsı yükseldikçe yalnızca öğrenmiyor; fark ediyor. Ve bazen fark etmek, bilmekten çok daha ağır geliyor insana.
Doğuştan düşük zekâ seviyesine sahip olan Charlie’nin tek bir hayali vardı: akıllı olmak. Çünkü akıllı olursa insanların onu seveceğine inanıyordu. Oysa Charlie’nin asıl ihtiyacı zekâ değil, sevgiydi. Arkadaş sandığı insanların onunla alay ettiğini bile anlayamayacak kadar saf bir kalbi vardı.
Bilim insanlarının fareler üzerinde başarı sağladığı deneysel ameliyat için denek olduğunda hayatı tamamen değişti. Üç ay içinde zekâ seviyesi olağanüstü bir şekilde yükseldi. Artık her şeyi öğrenebiliyor, sorguluyor, görüyor… Ama tam da burada hikâye sessizce yön değiştiriyor. Çünkü farkındalık arttıkça yalnızlık da büyüyor.
Ve Algernon…
Başta sadece bir laboratuvar faresi gibi görünen Algernon, zamanla Charlie’nin aynasına dönüşüyor. Onunla yaptığı yarışlar bir deneyden fazlası hâline geliyor. Algernon’daki değişimi fark ettiği an ise içimde bir şeylerin sarsıldığını hissettim. Çünkü Algernon'a ne olacaksa Charlie'ye aynısı olacaktı..:(
Charlie’nin şu sorusu uzun süre zihnimde yankılandı:
"Nasıl oluyor da kolsuz ve bacaksız doğan insanlardan faydalanmayı düşünmeyen insanlar, düşük zekâ düzeyiyle doğanları istismar etmekte bir sakınca görmüyor?"
Fiziksel engeller görünürdür; bu yüzden merhamet göstermek daha kolaydır. Ama zihinsel farklılıklar görünmez. İnsanlar çoğu zaman anlamadıkları şeyi küçümser.
Charlie’nin trajedisi düşük zekâsı değildi. Onun trajedisi, çoğu zaman insan yerine konmamasıydı.
Bu kitap bana şunu düşündürdü:
Farklı olanla karşılaştığımızda gerçekten ne kadar insan kalabiliyoruz? Ne kadar merhametli ve sabırlı olabiliyoruz. Uzaktan konuşmak kolay...
Charlie aslında akıllı olmak istemesinin amacı sevilmek, ciddiye alınmak ve bir yere ait hissetmek istiyordu. Çünkü insan için en temel ihtiyaç anlaşılmaktır.
Ve belki de kitabın bana öğrettiği en sarsıcı gerçek şuydu:
Bir insanın değeri zekâsıyla ölçülmez. Ona nasıl davrandığımız, bizim insanlığımızı gösterir.
Charlie’nin şu sözüyle bitirmek istiyorum:
"Zekânın tek başına hiçbir anlam taşımadığını öğrendim. Sevgi ve şefkate değmeyen zekâ ve eğitim beş para etmez."
33 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.