Tasavvuf Penceresinden İrade Terbiyesi
Yapabilme sanatı
Mesut ÖzBilir’in Yapabilme Sanatı adlı eseri, daha ilk bakışta açıklama metniyle okuyucuda düşünsel bir merak uyandıran; insanın irade, eylem ve anlam dünyasını merkeze alan çok katmanlı bir çalışma olarak öne çıkmaktadır. Eser, bireyin “yapabilme” kapasitesini yalnızca psikolojik veya ahlaki bir mesele olarak değil, aynı zamanda ontolojik ve manevi bir problem olarak ele almayı hedeflemektedir.
Kitap, yöntem bakımından disiplinler arası bir yaklaşım benimsemektedir. Tasavvuf, hadis, ahlak düşüncesi, psikoloji ve kısmen Uzak Doğu felsefelerinden beslenen içerik, ağırlıklı olarak İslami tasavvuf merkezli bir perspektif etrafında şekillendirilmiştir. Yazar, bu kadim düşünce birikimini çağımızın bireysel ve toplumsal sorunlarıyla ilişkilendirerek, modern insanın irade zayıflığı, anlam krizi ve yön kaybı gibi problemlerine cevap aramaktadır. Bu yönüyle eser, gelenek ile modern zaman arasında bir köprü kurma çabası olarak değerlendirilebilir.
Eserin en dikkat çekici yönlerinden biri, bence dil ve üslup tercihidir. Akademik referanslar ve klasik metinlere yapılan atıflara rağmen kitap, ağır ve kapalı bir dil kullanmaktan özellikle kaçınmaktadır. Sade, akıcı ve anlaşılır bir anlatım benimsenmiş olması, eserin geniş bir okuyucu kitlesine hitap etmesini sağlamaktadır. Bu bağlamda Yapabilme Sanatı, irade terbiyesi ve ahlaki inşa konularında daha derinlikli metinlere geçmeden önce okunabilecek nitelikli bir “giriş eseri” olarak da değerlendirilebilir. Özellikle klasik Jules Payot irade terbiyesi eserini anlamakta zorlanan okuyucular için önemli bir işlev görür söylenebilir.
Yazar, ileri sürdüğü düşünceleri temellendirirken ayetler, hadisler ve günlük hayattan seçilmiş somut örneklerden istifade etmektedir. Bu delillendirme yöntemi, metnin yalnızca teorik bir çerçevede kalmasını engellemekte; anlatılan düşüncelerin hayatla temasını güçlendirmektedir. Nakillerin bağlamı açıklanarak sunulması, eserin didaktik olmaktan ziyade açıklayıcı ve ikna edici bir karakter kazanmasına katkı sağlamaktadır.
Bununla birlikte eserin eleştiriye açık bazı yönleri de bulunmaktadır. Metin içerisinde yer alan alıntıların nicel olarak yer yer uzun tutulması, ve Jules Payotun irade terbiyesi kitabından çok alıntı yapması yazarın özgün değerlendirmelerinin etkisini azaltabilmektedir. Ayrıca kitabın özellikle son bölümlerinde tasavvuf vurgusunun yoğunlaşması, tasavvufun bir imkân ve yöntem olmaktan ziyade normatif bir çerçeve olarak sunulduğu izlenimini doğurabilmektedir. Bu durum, özellikle bu alanda yeni olan bazı okuyucular açısından eleştirel ve araştırmacı bir tutumdan ziyade, taklide dayalı bir yönelime teşvik edebilir. Her ne kadar yazar zaman zaman tasavvufun sahih sınırlarına ve olması gereken mahiyetine dair dengeleyici açıklamalarda bulunsa da, bu hususun metodolojik olarak daha açık biçimde ele alınması eserin düşünsel derinliğini artırabilirdi. Buna rağmen sunduğu perspektif, kullandığı kaynak çeşitliliği ve güncel meselelerle kurduğu ilişki bakımından okunmaya değer, üzerinde düşünülmesi gereken bir kitap olduğu kanaatindeyim.
··
162 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.