Bu kitabı normalde 1.5 yıl önce okumaya başlamıştım, ama diğer yorumlarda da göreceğiniz üzere kitap aşırı yavaş ilerliyor. Bu yüzden zaman zaman kitaba ara verip başka kitaplar okuduğum oldu, kitapları yarım bırakmayı sevmediğim için de kaldığım yerden devam ederek kitabı bitirdim. Öncelikle sonu hiç beklemediğim bir şekilde bitti. Her ne kadar kitap çaresizlik karşısında insanlığın neler yapabileceğini gösterme amacıyla yazılmış olsa da, açıkçası sonu biraz mide bulandırıcıydı. Çaresizliğin ve ahlak kavramlarının çatıştığı bir sondu. Kitabı okurken de yer yer bazı diyaloglarla kendi düşüncelerimin çatıştığı yerler oldu, bunu o dönemdeki düşünce yapısına bağlıyorum. Özellikle kitapta bazı yerler baya betimlenerek, sansürsüz bir şekilde okuyucuya sunulmuş. Bundan dolayı 16-17 yaş altındakilerin okumasını pek önermem. Ayrıca kitabın sonunun çok uçuk bittiğini düşünüyorum, mesela baş karakter olarak gösterilen Tom karakterine ne olduğunu kitabın sonunda öğrenemiyoruz. Yan karakterlerden Noah ve Connie'ye de ne olduğunu öğrenemiyoruz, kitabın sonunun okuyucuya bırakıldığını da düşünmüyorum çünkü kitabın gelişme kısmı eksikti, olayın nedenini gösterip ortası ve sonucu gösterilmemişti. Sevdiğim yanlarından bahsedecek olursam, doğup büyüdüğü topraklardan hayatta kalmak zorunda olduğu için ayrılan Joad ailesinin yaşam mücadelesini okurken gerçekten onların yanındaymış gibi hissettim. Steinbeck'in kapitalizmi bu kitapta çok güzel işlediğini düşünüyorum, özellikle bu kapitalist düzenin fakir veya orta gelirli insanlara olan etkisini okumak güzeldi. Ne yazık ki açlıkla boğuşan, sefalet içerisinde yaşayan toplumların bu düzende yaşam mücadelesi vermeleri 21. yüzyılda da devam etmekte. Sonuç olarak, yazarın okuduğum eserleri arasından bana göre en güzel kitabı mı? Hayır, beklentimin altında kaldığını söyleyebilirim. Yine de kitabın empati ve farkındalık açısından bana kattığı şeyler olduğunu düşünüyorum.