Bedelsiz Bir Yaşam Fantezisi...
Oscar Wilde’ın 
Dorian Gray'in Portresi, estetik bir roman gibi sunulsa da benim için asıl olarak sorumluluktan kaçan bilinç hâlinin rahatsız edici bir teşhiridir. Wilde güzelliği, hazcı yaşamı ve anı yüceltirken bedeli görünmez bir alana, portreye taşır. Dorian’ın çürümesi bedende değil, temsil edilen yerde birikir; bu da insan zihninin en tanıdık savunma mekanizmasını çağrıştırır: “Ben iyiyim, sorun bende değil.” Roman boyunca bu ayrışmanın nasıl bir iç boşalmaya ve ahlaki çözülmeye yol açtığını izleriz. Bedel ertelendiğinde özgürlük değil, sessiz bir çürüme başlar.
Lord Henry karakteri romanın en yanıltıcı figürlerinden biridir. İlk yarıda, her düşüncesine katılmasam da bazı aforizmalarını çekici bulduğumu inkâr edemem. Ancak bu çekicilik hızla rahatsız edici bir yüzeyselliğe dönüştü Lord Henry bir bilge değil, entelektüel bir baştan çıkarıcıdır; fikirleri derinlikli görünür ama hiçbirinin sorumluluğunu taşımaz. Hayatı bir deney alanı, insanları ise bu deneyin malzemesi olarak görür. Wilde’ın onu bu kadar parlak ve rahat çizmesi tesadüf değildir; gerçek hayatta da en çok zarar verenler, tam olarak böyle “sonuçtan muaf” görünen zihinlerdir.
Dorian ise masum bir kurban olmaktan uzaktır. Küstahlığı, kibri ve giderek artan saygısızlığı benim için katlanılması zor bir bakış açısı yarattı. Portre dileği, yalnızca genç kalma arzusu değil, açık bir sorumluluktan kaçış talebidir. Yaptıklarının bedelini ödememek ister ve bu talep onu özgürleştirmez; aksine insanlıktan uzaklaştırır. Romanı bir bütün olarak değerli kılan da tam burada durur: Wilde, ahlaksızlığı yüceltmez; bedelsiz yaşam fantezisinin insanı nasıl içten içe çürüttüğünü gösterir. Bu yüzden özellikle Everest’in sansürsüz baskısı ve çevirisi, metnin asıl sertliğini ve psikolojik derinliğini hissettirmesi açısından çok kıymetli.
Okur kalın...
Dorian Gray'in Portresi, estetik bir roman gibi sunulsa da benim için asıl olarak sorumluluktan kaçan bilinç hâlinin rahatsız edici bir teşhiridir. Wilde güzelliği, hazcı yaşamı ve anı yüceltirken bedeli görünmez bir alana, portreye taşır. Dorian’ın çürümesi bedende değil, temsil edilen yerde birikir; bu da insan zihninin en tanıdık savunma mekanizmasını çağrıştırır: “Ben iyiyim, sorun bende değil.” Roman boyunca bu ayrışmanın nasıl bir iç boşalmaya ve ahlaki çözülmeye yol açtığını izleriz. Bedel ertelendiğinde özgürlük değil, sessiz bir çürüme başlar.
Lord Henry karakteri romanın en yanıltıcı figürlerinden biridir. İlk yarıda, her düşüncesine katılmasam da bazı aforizmalarını çekici bulduğumu inkâr edemem. Ancak bu çekicilik hızla rahatsız edici bir yüzeyselliğe dönüştü Lord Henry bir bilge değil, entelektüel bir baştan çıkarıcıdır; fikirleri derinlikli görünür ama hiçbirinin sorumluluğunu taşımaz. Hayatı bir deney alanı, insanları ise bu deneyin malzemesi olarak görür. Wilde’ın onu bu kadar parlak ve rahat çizmesi tesadüf değildir; gerçek hayatta da en çok zarar verenler, tam olarak böyle “sonuçtan muaf” görünen zihinlerdir.
Dorian ise masum bir kurban olmaktan uzaktır. Küstahlığı, kibri ve giderek artan saygısızlığı benim için katlanılması zor bir bakış açısı yarattı. Portre dileği, yalnızca genç kalma arzusu değil, açık bir sorumluluktan kaçış talebidir. Yaptıklarının bedelini ödememek ister ve bu talep onu özgürleştirmez; aksine insanlıktan uzaklaştırır. Romanı bir bütün olarak değerli kılan da tam burada durur: Wilde, ahlaksızlığı yüceltmez; bedelsiz yaşam fantezisinin insanı nasıl içten içe çürüttüğünü gösterir. Bu yüzden özellikle Everest’in sansürsüz baskısı ve çevirisi, metnin asıl sertliğini ve psikolojik derinliğini hissettirmesi açısından çok kıymetli.
Okur kalın...·
59 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.