Sokrates’in Atina mahkemesinde kendisini savunduğu konuşmayı konu alır ve temelde felsefi yaşamın, ahlaki sorumluluğun ve hakikate bağlılığın savunusudur. Sokrates, kendisine yöneltilen suçlamaların—devletin tanrılarına inanmamak, yeni tanrılar uydurmak ve gençleri yoldan çıkarmak—gerçek nedeninin, yıllardır hakkında dolaşan yanlış kanaatler olduğunu söyler. Halkın onu sofistlerle karıştırdığını, oysa para karşılığı ders vermediğini ve insanlara yalnızca sorgulamayı öğrettiğini vurgular. Kendisinin bilge sayılmasının kaynağını Delfi Kehaneti’ne bağlar: Kâhin, ondan daha bilge kimse olmadığını söylemiştir; Sokrates bu sözü sınamak için siyasetçilerle, şairlerle ve zanaatkârlarla konuşmuş, onların belirli alanlarda bilgi sahibi olmalarına rağmen bilmedikleri konularda da bildiklerini sandıklarını fark etmiştir. Kendisi ise bilmediğini bildiği için bilge kabul edilmiştir; böylece gerçek bilgeliğin, insanın kendi cehaletinin farkında olması olduğunu savunur. Gençleri yoldan çıkarma suçlamasına karşı, kimsenin bilerek kötülük yapmayacağını, eğer istemeden bir zarar söz konusuysa bunun ceza değil eğitim gerektireceğini söyler ve Meletos’un iddialarının çelişkili olduğunu gösterir. Tanrılara inanmamakla suçlanmasını ise, kendisini yanlışlardan alıkoyan “daimonion”dan söz ederek çürütür; tanrısal bir sesi kabul eden birinin tanrılara inanmadığının söylenemeyeceğini belirtir. Sokrates, felsefeyi bırakmasının mümkün olmadığını, çünkü bunun tanrısal bir görev olduğunu düşünür; kendisini Atina’yı uyuşukluktan uyandıran bir “at sineği”ne benzetir ve “sorgulanmamış hayatın yaşamaya değmeyeceğini” dile getirir. Mahkeme tarafından suçlu bulunup ölüm cezasına çarptırıldığında bile korku ya da pişmanlık göstermez; ölümü ya derin bir uyku ya da bilge ruhlarla sürecek bir sohbet olarak görür. Sonuç olarak eser, Sokrates’in şahsında felsefenin, ahlaki cesaretin ve hakikate sadakatin savunusu olarak, doğru bildiğinden vazgeçmeyen bir insanın düşünsel mirasını ortaya koyar.
21 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.