Hatırlamanın Yükü, Uyanmanın Bedeli1000Kitap
Ayfer Tunç’un Annemin Uyurgezer Geceleri, bireysel hafızayla toplumsal belleğin iç içe geçtiği, okuru sessiz ama derin bir yüzleşmeye davet eden güçlü bir romandır. Hikâye, Şehnaz’ın annesinin uyurgezer gecelerinde dökülen sözleriyle başlar; ancak bu başlangıç, bir olaydan çok bir kapı aralayışıdır. Uyurgezerlik, romanda yalnızca fiziksel bir durum değil, bastırılmış geçmişin ve suskun bırakılmış kadın hikâyelerinin metaforudur. Tunç, hatırlamanın ne kadar ağır bir yük olabileceğini gösterirken, unutmanın da masum bir eylem olmadığını sezdirir.
Romanın en etkileyici yönlerinden biri, üç kuşak kadın üzerinden aktarılan travmaların sürekliliğidir. Anne, kız ve anneanne arasında dolaşan kırgınlıklar, sevgisizlikler ve sessiz kabullenişler, Şehnaz’ın bugünkü kimliğini şekillendirir. Şehnaz’ın annesiyle kurduğu mesafeli ilişki, aslında kendisiyle kuramadığı bağın bir yansıması gibidir. Bu bağlamda roman, “anne-kız ilişkisi”ni idealize etmeden, tüm çatlakları ve çelişkileriyle ele alır. Ayfer Tunç’un dili burada son derece bilinçlidir; duygusal ajitasyondan kaçınır, okuru kendi yargılarıyla baş başa bırakır.
Şehnaz’ın E. ile yaşadığı ilişki ise romanın kişisel olanla toplumsal olanı bağladığı bir başka katmandır. Bu ilişki, aşkın romantik bir sığınak olmaktan çok, güç dengeleriyle örülü bir bağımlılık alanı olabileceğini gösterir. Kadının kendini ertelemesi, beklemesi ve “yarım” bir hayatı kabullenmesi, aileden devralınan kaderle şaşırtıcı bir paralellik taşır. Tunç, bu noktada kadınlık hâllerinin tesadüf değil, öğrenilmiş ve aktarılmış olduğuna dikkat çeker.
Annemin Uyurgezer Geceleri, okuru rahatlatan bir roman değildir; aksine rahatsız eder, düşündürür ve geriye dönüp kendi hafızasını yoklamaya zorlar. Romanın temel mesajı nettir: Geçmişle yüzleşmeden özgürleşmek mümkün değildir. Hatırlamak acı verici olsa da, gerçek uyanış ancak bu acının içinden geçerek gerçekleşir. Bu yönüyle eser, yalnızca bir aile hikâyesi değil, aynı zamanda kadınların ve toplumun bastırılmış hafızasına tutulmuş güçlü bir edebi aynadır.
·
76 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.