Günlük hayatımızda fark etmeden yaptığımız küçük hareketler, aslında sandığımızdan çok daha büyük etkiler yaratır. Nazik bir selam, yolda birine yol vermek, teşekkür etmek ya da bir hatayı kabullenip özür dilemek… İşte tüm bunlar, insanın kendine ve çevresine duyduğu saygının göstergeleridir. Ancak günümüz dünyasında bu tür davranışlar bazen gereksiz görülüyor, hatta zayıflık olarak algılanıyor. Oysa gerçek güç, kaba ve agresif olmaktan değil; nezaketi ve zarafeti sürdürebilmekten gelir. Tam da bu yüzden, unutulmaya yüz tutmuş “edep” kavramına yeniden dönüp bakmak gerekmez mi?
Belki de edep, modern hayatın karmaşasında kaybettiğimiz o sessiz ama güçlü iletişim dilidir.
Peki edep nedir?
■ Edep,
sadece belli durumlara özgü bir davranış biçimi değil, hayatın her alanına yayılan bir duruş olmalıdır.
Bu duruş, insanın hem kendine hem de çevresine duyduğu saygının, hoşgörünün ve nezaketin ifadesidir. Kimi zaman bir öğretmenin öğrencisine karşı gösterdiği anlayış, kimi zaman yaşlı birine yer vermek kadar basit bir hareketle kendini gösterir. Bu küçük davranışlarımızda yansıttığımız incelik, aslında yaşamın büyük resmi içinde ne kadar yer edinir ve etki yaratır,.Ama edep, yalnızca dış dünyaya yönelik değil; insanın kendi iç dünyasında da yaşatması gereken bir erdemdir.Kendi iç dünyamızdan dışa yansıyan o sessiz ama etkili güçtür.Yani özüne saygı duymayan biri, başkalarına karşı nasıl edepli olabilir ki?
Bu yazıyı hazırlarken bir çok düşünürün sözlerini okudum fakat dikkatimi en çok çeken Nikola Tesla’nın şu sözü oldu “İnsanların çoğu dış dünya ile ilgili düşüncelere kendilerini öylesine kaptırırlar ki, kendi içlerinde nelerin öldüğünden habersizlerdir.”
Günümüzde de durum aynen böyle değil mi ?. Herkes sosyal medyada veya gündelik hayatın yoğunluğunda kaybolmuş durumda.
Peki, bu koşuşturma içinde içimizde neler ölüyor? Bence en çok edebimiz...
Nezaket gösterme refleksimizi mi yitirdik? Karşımızdakine anlayışla yaklaşma alışkanlığımızı mı kaybettik? Belki de asıl sorun, dış dünyaya o kadar odaklanmamız ki kendi iç dünyamızda hangi değerlerin silindiğini fark edemememizdir. Edep, işte bu yüzden önemli. Çünkü o, insanın iç dünyasının bir aynasıdır. Eğer içimizde saygıyı, hoşgörüyü, inceliği kaybedersek, geriye ne kalır ki ?
■ Edep: Zorunluluk mu, Tercih mi?
Bazıları edebi, eskiye ait, katı kurallar bütünü olarak görse de aslında edep, içten gelen bir zarafet, bir insanlık hâlidir. Zorunluluk olup olmadığı sorusu ise kişinin nasıl bir insan olmak istediğine bağlıdır. Daha anlayışlı, daha saygılı, daha huzurlu bir toplumda yaşamak mı istersin, yoksa sert, kaba ve kaotik bir dünyada mı? Seçim tamamen bize ait. Ancak şunu unutmamak gerekir: Edep, sadece bireysel bir erdem değil, aynı zamanda toplumu şekillendiren güçlü bir etkendir. Bir insanın gösterdiği saygı, sabır ve hoşgörü, çevresine de yayılır. Tıpkı bir taşın suya düşüp halkalar oluşturması gibi…
Peki bir düşünelim: Eğer bir toplumda insanlar birbirine karşı saygılı, hoşgörülü ve zarif olmayı reddederse, o toplumun geleceği nasıl şekillenir? Daha bencil, daha saldırgan, daha duyarsız bir dünya... Edep, bireyin özgürlüğünü kısıtlayan bir pranga değil, tam tersine, toplum içinde uyumu ve huzuru sağlayan bir denge unsurudur. Bu yüzden bir yük değil, bilinçli bir tercih olmalıdır.
■ Değişen Anlayışlar,Sanat, bir toplumun aynasıdır.
Eskiden edebi eserlerde, şiirlerde, şarkılarda saygı, tevazu ve zarafet ön plandayken, günümüz sanatında bu değerlerin bazen tam tersi işleniyor. İnsanların idol olarak gördüğü figürler, agresif ve kaba olabilirken, edepli ve nazik kişiler "sıkıcı" olarak algılanabiliyor. Oysa eskiden bir insanın değeri, konuşma üslubundan, zarafetinden anlaşılırken, bugün bağıran, kavga eden, saygısızlık eden insanlar daha çok ön planda.
Peki, edep gerçekten sıkıcı bir şey mi? Yoksa aslında kaybolmaya yüz tutmuş ama herkesin içinde özlemini duyduğu bir değer mi?
■ Özlenen, Kaybolmaya Yüz Tutmuş Bir Değer
Modern dünyanın karmaşasında, edep bazen unutulmaya yüz tutmuş bir değer gibi görünse de, aslında hepimizin içinde saklı, yaşatılması gereken bir hazinedir. Her “lütfen”de, her samimi tebessümde edebin izlerini görebiliriz. Belki de gerçek zarafet, değişen dünyamızda bile asla modası geçmeyen o içten, nazik ve anlamlı dokunuşlardır.
Sonuç olarak, edep yalnızca geçmişin kalıpları arasında sıkışıp kalmış,bir kavram değil; aksine, yaşamın her alanında fark yaratabilen, insanı insan yapan temel bir duruştur. Her birimiz, küçük ama içten davranışlarımızla edebi bir yaşamı yeniden inşa edebiliriz.
·
44 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.