Mark Twaln : Samuel Langhorne Clemens (1835-1910)
Amerikali Mizahçi, Satirist, Roman Yazari, Yazar ve Ogretmen
Eser yayin tarihi: 1884
Bir macera hikâyesi gibi başlayan ama aslında insan olmanın, vicdanın ve özgürlüğün çok katmanlı bir sorgulamasıdır.
Eser özgürlüğün ahlaki bir mesele olduğunu anlatır. İnsan, toplumdan kaçabilir ama onun öğrettiği yanlışları içinden söküp atmadıkça özgür değildir. Huck’ın yolculuğu, bir çocuğun değil, insanlığın vicdan yolculuğudur.
En önemli öğretileri;
1. Vicdan, toplumdan önce gelir
Toplumun doğru dediği şey yanlış olabilir.
Huck’a öğretilen ahlak:
• Köleliğin doğal olduğu
• Jim’i kurtarmanın “günah” olduğu
Ama Huck’ın iç sesi şunu söyler:
• Jim bir eşyadan değil, bir insandan ibarettir
Eserin tamamı boyunca Huck’ın yolculuğu:
öğretilmiş ahlaktan → içsel ahlaka geçiştir.
2. Özgürlük: kaçmak mı, olmak mı?
• Huck için özgürlük: baskıdan kaçmak
• Jim için özgürlük: insan yerine konmak
Ama Mississippi Nehri üzerinde:
• Ne efendi vardır
• Ne köle
• Ne sınıf
Nehir, insanın eşit olduğu tek mekândır.
Ancak karaya çıkıldığında:
• Yalan
• Şiddet
• İkiyüzlülük
yeniden başlar.
Twain’in mesajı:
Toplum, insanı bozar; doğa insanı arındırır.
3.Medeniyet eleştirisi
Kasabalar: Dindar görünür, Ama zalimdir
Aileler: Saygın”dır Ama kan davaları yapar
Kalabalıklar: Alkışlar, Sonra linç eder
Twain şunu söyler:
Medeniyet, ahlak demek değildir.
Gerçek iyilik: Sessiz, Gösterişsiz, Kuralsızdır
Bu yüzden Huck “iyi çocuk” değildir ama iyi insandır.
4.Tom Sawyer: romantizmin eleştirisi
Tom: Kitaplardan öğrendiği kahramanlığı oynar
• Gerçek acıyı ciddiye almaz
Jim’in özgürlüğünü:
• Bir oyuna
• Bir sahneye çevirir
Twain burada şunu hedef alır:
Romantik edebiyatın, gerçek hayatı körleştiren yanı.
Bilgi + empati yoksa , zulüm doğar.
5. Jim: romanın gizli merkezi
Yüzeyde kahraman Huck gibi görünür.
Ama ahlaki ağırlık Jim’dedir:
• Sabırlıdır
• Merhametlidir
• Huck’ı korur
• Onu “oğlu gibi” sever
Jim:
• Köle değil
• “yardımcı karakter” değil
• Romanın ahlaki vicdanıdır.
Twain, dönemi için çok cesur bir şey yapar:
En insani karakteri, toplumun insan saymadığı kişiye verir.
6.Büyüme (Bildungsroman)
Bu roman bir ergenlikten çıkış hikâyesidir.
Huck:
• Kuralları izleyen bir çocuk olarak başlar
• Kendi ahlakını kuran bir birey olarak biter
Ama bu büyüme:
• Okulla
• Kiliseyle
• Aileyle olmaz
Yolculukla, acıyla ve seçimle olur.
7.İnsanın “dayanılmaz güzelliği”
Romanın genel hissi şudur:
• İnsan hata yapar
• Zalimleşir
• Ama merhamet de edebilir
Huck’ın:
• Kral ve Dük’e acıması
• Jim için kendini feda etmesi
İnsan olmanın dayanılmaz güzelliği tam olarak budur:
Yanlış yapabilen ama doğruyu seçebilen bir varlık olmak.
·
46 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.