Kitabın anlatmak istediği temel mesele gerçekten de ilgi çekici ve güçlü: “benlik” dediğimiz şeyin tek başına, yalıtık bir öz değil; başkalarıyla kurduğumuz ilişkiler içinde şekillenen, bazen de çatışarak kurulan bir şey olduğu fikri.
Yazar, kişinin kendini algılayışını ve “öteki”nin bakışının bu algıyı nasıl dönüştürdüğünü tartışırken yer yer çok isabetli gözlemler yakalamış. Bazı bölümlerde, gündelik hayatta bile hissedilen o ince gerilimi, kendim gibi mi davranıyorum, yoksa başkalarının benden beklediği şeye mi dönüşüyorum problemini net bir şekilde görünür kılıyor. Bu açıdan kitap bende, insan ilişkilerine daha dikkatle bakma isteği uyandırdı.
Ama ben bu kitabı 10 üzerinden 6 ile bırakıyorsam, bunun temel sebebi içeriğin sunuluş biçimi. Metin, zaman zaman fazlasıyla akademik bir yoğunluğa bürünüyor. Düşünceler özü itibarıyla ilginç olsa da anlatımın ritmi sık sık “okuru içeriye alma” yerine “okuru sınama” gibi hissettiriyor. Yazarın argümanları, bazen birkaç sayfada çok değerli bir anlam aralığına ulaştıracakken bunu daha dolambaçlı bir dil ve ağır bir kurgu ile geciktiriyor. Ben okurken sık sık şunu düşündüm: Bu fikri anladım, hatta önemli buluyorum; ama bu kadar katmanlı anlatmak zorunda mıydı?
Bir diğer belirgin mesele de kitabın çok fazla atıf içermesi. Elbette teorik bir çalışma için referans zenginliği kötü bir şey değil; ancak burada atıflar kimi yerde metnin taşıyıcısı olmaktan çıkıp metnin yükü hâline geliyor. Ben bazı bölümlerde, yazarın kendi sesini takip etmek yerine, “kim, neyi, nerede söylemiş” haritasında kaybolmuş gibi hissettim. Bu da kitabın düşünsel çekirdeğini daha canlı kılmak yerine, okuma deneyimini baltalıyor. Özellikle akışın ivme kazanmasını beklediğim yerlerde, araya giren göndermeler benim için dikkat dağıtıcı oldu.
Yine de haksızlık etmek istemem: Kitap, sabırlı bir okur için ciddi bir zihin açıcı potansiyele sahip. Benim puanım, “kötü” bulduğum için değil; fikirleriyle yakaladığı imkânı, okura ulaşma konusunda her zaman aynı başarıyla kullanamadığını düşündüğüm için 6 puan. Eğer daha az akademik ağırlıkla, daha az referans yüküyle ve biraz daha sade bir omurgayla ilerleseydi, bende çok daha güçlü bir etki bırakabilirdi.
Sonuçta kitap bende şöyle bir iz bıraktı: İçerik açısından değerli, yer yer parlak; ama okuma zevki açısından inişli çıkışlı, zaman zaman da yorucu bir kitap. Benim için en iyi hâli, kısa kısa okunup üzerine düşünülmesi; tek seferde akıp giden bir anlatı beklentisiyle yaklaşınca tadı kaçabiliyor. Bu yüzden 6/10: önemli bir tartışma, ama daha iyi bir anlatımı hak eden bir metin.
·
336 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Alıntılarından bu kitabı da çok merak etmiştim herkez bey, ama çok mu akademik? Referans bolluğu benim için artı lakinn sürekli dipnotlu okuma yapmak da yoruyor.
