Epiktetos’un “Düşünceler ve Sohbetler” adlı eseri, yalnızca antik bir felsefe metni değil, aynı zamanda insan psikolojisi, dayanıklılık ve özgürlük üzerine yazılmış en sert yazılar denilebilir.
Epiktetos, dünyayı keskin bir bıçakla ikiye ayırır: Elimizde olanlar ve olmayanlar . Eserin en güçlü yönü, içsel özgürlük vaadini sunmuştur . Epiktetos’a göre, fikirlerimiz ve arzularımız hürdür; ancak bedenimiz, malımız ve şöhretimiz bize ait değildir, bunlar kaderin veya dış etmenlerin esiridir .
Kitap, mutluluğun dış dünyayı değiştirmekte değil, dış dünyaya verdiğimiz tepkilerideğiştirmekte yattığını savunur Bu yönüyle eser, bir teselli kitabından ziyade bir meydan okuma metnidir.
Kitabın en olumlu ve iyileştirici tarafı, kayıp ve yas karşısında sunduğu açıdır. Epiktetos, kayıpları bir “yoksunluk” olarak değil, bir “iade” olarak görmeyi teklif eder. mülkiyet duygusunu kökten reddeder . Bu yaklaşım, ilk bakışta duygusuzca görünse de, aslında insanın hayatın geçiciliğiyle barışmasını sağlayan stratejidir.
Yazarın, hayatı bir “ziyafet” veya bir “tiyatro oyunu” olarak tasvir biziş. Bize verilen rol bizim seçimimiz değildir; bizim görevimiz, o rolü en iyi şekilde oynamaktır .Bu hal statü kaygısı yaşayan bireyler için rahatlama sağlar
Eserin modern okuyucu için en itici gelebilecek yönü, insan ilişkilerine ve duygulara yaklaşımıdır. Epiktetos, sevgiyi ve bağlılığı bir tür zayıflık olarak görür.
Kitabın dili, akademik bir felsefe kitabından çok, bir askeri yerdeymiş gibi sert talimatlar var . Epiktetos, okuyucuya sık sık köle, budala veya deli diye hitap eder . Bu, okuyucuyu aşağılamak için değil, onu gaflet uykusundan uyandırmak için hitap ettiğini varsayıyorum.
Yazar, felsefe okulunu bir “eczane” veya “hastane” olarak görür; oraya zevk almaya değil, tedavi olmaya gidillir. ruhu yaralı birinin canını yakarak tedavi eden bir hekim tavrı vardır.
Kitapta dikkat çeken bir diğer şey, sosyal hiyerarşiye getirdiği eleştiridir. Kendisi eski bir köle olan Epiktetos, imparatorların aslında tutkularının ve korkularının “esiri” olduklarını savunur Ona göre gerçek efendi, kimsenin elinden alamayacağı şeye (iradesine) sahip olandır. Bu yönüyle kitap, makam ve mevki hırsına karşı yazılmış en etkili eleştirilerden biri diyebiliriz.
Hayatında kontrol edemediği krizlerle boğuşanlar, öfke kontrolü sorunu yaşayanlar ve dış olaylara aşırı tepki verdiğini düşünenler kitabı okuyabilir..
İnsani duyguları hata gibi göstermesi yaşamı mutsuz kılmış. kitap bize dünyayı değiştirebilmeyi vadetmez, ancak dünya karşısındaki duruşunuzu değiştirerek bizi “yenilmez” kılmayı hedef almış. Zorluklara karşı kabulleniş değil , olaylara karşı savaşmayı söyler.
·
11 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.