kendinden kurtulmanın en kolay yolu
kısaca kitap kitle hareketlerini ve harekete katılanların psikolojisini anlatıyor.
yazar, kitabın ilk bölümünde “neden bir kitle hareketine katılırız?” sorusunu cevaplıyor. bkz. 9. madde: “bir insan kendisi için mükemmellik iddiasında bulunma konusunda ne kadar az haklıysa; ulusunun, dininin, ırkının veya kutsal davasının mükemmel olduğunu iddia etmeye o kadar çok hazırdır.” Hoffer’ın iddiası, insanların kitle hareketlerine katılırken amaçlarının kendi benliklerinden kaçmak olması. biz aslında bir davaya bağlanmayız, kendimizdeki eksiklik ve başarısızlık yüzünden bir olaya fanatik rolü oynarız.
ikinci bölümünde ise inanç değiştirmeye hazır kişiler işleniyor. burada aslında kendini hiçbir yere ait hissetmeyenlerin kitle hareketine katılmaya daha yatkın olduğunu özetliyor. neden bazı kitleler harekete geçer de diğerleri geçmez?
en sevdiğim kısım son 2 bölüm oldu. birlikte hareket etmenin etkilerini ve kitle hareketinin sonlandırılmasını anlatıyor.
bence yazar ilk 2 bölümde çok tekrara düşüyor bu yüzden kitabın akıcılığı azalıyor. son 2 bölümde verdiği örnekler daha zengin, dili çok daha akıcı bir hale geliyor.
Hoffer aslında iki zıt ucun birbirine ne kadar yakın olduğunu anlatıyor. “bir Nazi nasıl olur da bir gecede Komünist olabilir? veya radikal bir ateist, nasıl keskin bir dinciye dönüşebilir?” insanlar aynı boşluğu kesin bir inançla dolduruyor ne olduğu fark etmeden. kitap 1950’lerde yazılmış ama bu döneme ait birçok şeyi görmüş. benim okurken en çok fark ettiğim şey Hoffer’ın nefret iddiası. biz bir şeyden nefret ettiğimizde ondan nefret eden diğer kişileri ararız ve bu bizi birleştirir. dijital ortamdaki nefret linç kültürünü oluşturuyor ve şiddet giderek büyüyor. kitle hareketleri sadece bir eylem, ihtilal değil; kişiye verilen nefret tepkisi ve propaganda da olabilir. aslında insanlar ortak bir değer etrafında toplanmıyor, ortak bir düşmana saldırıyor.
kitap banq farklı bakış açıları kattı ve bilmediğim bir konuda okuma yaptım. akademik dilde yazılmadığı için de okuması kolaydı, herkes tarafından anlaşılabileceğini düşünüyorum. bu arada yazar kitle hareketlerinin sadece kötü olmadığını Atatürk ve Gandhi’den örnekliyor. Atatürk’ün kitle hareketleri rollerinde sadece bir fanatik değil aynı zamanda eylem adamı da olduğunu söylüyor. Gandhi’nin ise kitle hareketini ne zaman bitireceğini bilmesiyle kötü sonuçları önlediğini anlatıyor.
kitap bittikten sonra FLDS adlı bir tarikatı anlatan bir belgesel izlemeye başladım. kitaptaki birçok şeyle izlediklerimi ilişkilendirebildim bu yüzden okumayı yaptıktan sonra göz atmanızı öneriyorum. belgeselin adı “keep sweet: pray & obey”
ps: yazar 7 yaşından 15 yaşına kadar görme yetisini kaybetmiş ve bu esnada mümkün olduğunca çok kitap okumuş. hayatı boyunca hamallık yaparak geçinmiş, sıradan ve akademiden uzak bir yaşam sürmüş. okurken gözlem ve analiz yeteneğinin oldukça gelişmiş olduğunu görüyoruz.
·
202 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
