Bu eser, Tanzimat sonrası Türk edebiyatının önemli isimlerinden Muallim Naci’nin hayatını, sanat anlayışını ve eserlerini ilmî bir bakışla inceleyen kapsamlı bir çalışmadır.
Eserin İçeriği
Kitap genel olarak üç ana çerçevede ele alınır:
Hayatı: Doğumu (1849, İstanbul), Eğitim süreci, Memuriyet hayatı, Gazetecilik faaliyetleri (özellikle Tercüman-ı Hakikat çevresi), Edebî tartışmalardaki yeri, Edebî Kişiliği, Klasik şiire bağlılığı, Dil konusundaki hassasiyeti, Eski–yeni edebiyat tartışmalarındaki tavrı (özellikle Recaizade Mahmud Ekrem ile olan münazaraları)
Eserlerinin Tahlili
Şiirleri
Sözlük ve dil çalışmaları
Tenkit yazıları
Eğitimle ilgili görüşleri
Eserin Önemi: Bu çalışma, Muallim Naci’yi sadece “eski taraftarı” bir şair olarak değil;
dil bilinci yüksek, kültür taşıyıcısı ve ciddi bir münekkit olarak değerlendirmesi bakımından önemlidir. Ayrıca Tanzimat sonrası edebî kamplaşmaların ilmî zeminde incelenmesine katkı sağlar.
Celal TarakçıMuallim Naci Efendi Hayatı ve Eserlerinin Tedkiki