Ne içindeyim zamanın,
Ne de büsbütün dışında;
Yekpâre, geniş bir ânın
Parçalanmaz akışında”
der Tanpınar ve sıklıkla malumunuz zaman üzerine yazar, Saatleri Ayarlama Enstitüsü gibi. Peki neden?
Çünkü Bergson okumaya başlamıştır. Tıpkı Proust gibi, Yahya Kemal gibi; Bergson, Tanpınarı da etkiler. Şöyle der Tanpınar;
“Şiir ve sanat anlayışımda Bergson’un zaman telakkisinin mühim bir yeri vardır. Pek az okumakla beraber, o da borçlu olduğum insanlardandır”.
Tanpınar’a göre zaman, “yekpâre geniş bir an” ve “parçalanmaz bir bütün”dür. Bergson’un süre kavramından etkilenen Tanpınar, akıp giden zamanın yerine yaşanan zamanı koyar.