Aşkın bir irade beyanı mı yoksa ruhun istemsiz bir savruluşu mu olduğu sorusu, Werther’in bu sarsıcı trajedisinin tam kalbinde yer alıyor.
İnsanlık tarihinin en kadim ve en yaralı sorusu belki de budur: "Aşık olunacak insan seçilebilir mi?" Zihnimiz "dur" dediği yerde, kalbimiz neden çoktan yola koyulmuştur?
Goethe, bu ölümsüz eserinde bizi bir aşkın inşasına değil, bir ruhun yıkımına davet ediyor.
Werther, sadece bir kadına değil, imkansızlığın ta kendisine aşık olan bir adamın portresidir. Lotte; başka bir kalbe mühürlenmiş, verilmiş sözlerin ve toplumun güvenli limanı Albert’in kıyısına demir atmış bir limandır. Werther ise o limana sığınamayan, fırtınada rotasını kaybetmiş bir gemi misali, aşkının imkansızlığıyla beslenen bir melankolinin içine hapsolur.
Büyük oranda Werther’in hayali bir sırdaş olduğuna inandığımız Wilhelm’e yazdığı o yakıcı mektuplarla şekilleniyor. Bu mektuplar aslında Werther’in kendi iç dünyasına tuttuğu bir aynadır. Biz hikayeyi bir gözlemciden değil, bizzat yangının ortasındaki adamdan dinleriz. Ancak acı, kelimelerin taşıyamayacağı kadar ağırlaştığında ve Werther’in kalemi elinden düştüğünde, devreye giren anlatıcı; notlar, günlük kırıntıları ve tanıkların ifadeleriyle bu hazin sonu ilmik ilmik tamamlar.
Eserin en büyüleyici yanı, bu derin trajediyi harikulade ve şiirsel bir üslup ile sunmasıdır. Goethe; doğayı, sevinci ve kahroluşu öyle kelimelerle betimler ki, okuyucu sadece bir hikayeyi takip etmez, Werther’in her bir iç çekişini kendi göğsünde hisseder. Werther için aşk, sadece bir duygu değil; varoluşun en yüksek zirvesi ve aynı zamanda en derin uçurumudur.
"Gözlerimdeki yaşlar, mürekkebime karışırken anladım ki; bazı aşklar yaşanmak için değil, sadece acı çekilmek için yazılmıştır."
Sonuçta Werther bize şunu fısıldar: Kalp, mantığın söz geçiremediği tek ülkedir ve bazen en büyük hürriyet, sonu uçurum da olsa o duyguyu sonuna kadar yaşamaktır.
·
60 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.