SAMET MUTLU-YASAMIN AĞRISI
"yüksek sesle süslenmiş" bir şiirden çok, iç konuşma gibi ilerleyen; okurun göğsüne bir ağırlık bırakırken aynı anda "beni biri anladı" hissi de veren bir damar taşıyor. Kitabın adıyla uyumlu biçimde ana duygu hep aynı çizgide: hayatın içinde sürüp giden küçük sarsıntılar, yanlış anlasılma korkusu, yalnızlığın hem fiziksel hem zihinsel tarafı, büyümeyle gelen kayıplar ve buna karşı hayal, umut gibi tutunma noktaları.
Şiirlerde en baskın șey, büyük olaylardan çok gündelik sıkışmaların merkeze alınması. "Nefes" gibi metinlerde kaygı, saati kontrol etme, düşüncenin sürekli devinmesi "Isık"ta birine derdini anlatmaya çalışırken her cümlede "yanlış anlaşılmayayım" diyerek geri çekilme; "Tevrive"de yalnızlığın sadece "tek başına kalmak' değil, insanın içinde genişleyen bir boşluk olușu... Bu, kitabın okurla kurduğu bağı güçlendiriyor: Şair, "büyük laflar" yerine, çoğu insanın içinde sakladığı küçük cümleleri görünür kılıyor.
Kitabın omurgasında yalnızık var ama tek tip bir yalnızlık değil. Bir yerde "duvarlara çarpan" bir sıkışmışlık gibi; bașka bir yerde "kalabalıkta görünmez kalmak" gibi; bazen de "kimse yokken bile kendine tanıklık etmek" gibi. "Neresi" şiirindeki his de buna yakın: bir yere "isteyerek" değil, sanki kendini orada bulmuş gibi girme ve karşı tarafın seni tanımamasıyla gelen yabancılık. Bu yabancılık, kitabın genelinde sık tekrar eden "ben buradayım ama görülmüyorum" duygusuyla birleșiyor. Dilin ve üslubun en belirgin özelliği sadelik ve konuşma tonuna yakınlık. Şiirler serbest ölcüyle, kısa dizelerle, az süslemeyle ilerliyor. Bu tercih iki şeye yarıyor:
Birincisi, duygu doğrudan geçiyor; okur "sifre çözmek" zorunda kalmıyor. ikincisi, bu doğrudanlık bazı yerlerde bilerek tekrar üzerinden vurgu yaratıyor (özellikle yanlış anlaşılma korkusu, "ben öyle değilim" deme ihtiyacı). Yani siirler, imgelerden çok ritim + tekrar + iç ses üzerine kurulmuş. Bu yüzden kitabın dili "edebi gösteri" değil, "duyguyu çıplak bırakma" hedefinde.
Edebi derinlik meselesinde kitap, derinliği daha cok tematik süreklilikten alıyor. Tek tek şiirlerde yoğun metafor katmanları kurmaktan ziyade, aynı yarayı farklı acılardan yoklayarak bir bütün oluşturuyor. "Baş Ağrısı"nda hayatın dar tanımlarının kafaya yığılması "Bağışıklık"ta zihnin bozuk bir makine gibi dönüp durması; "Kaybediyordum" çizgisinde insanın elinden kayan șeyle.. Bunlar bir araya gelince, kitap "bir duygu qünlügü" qibi okunuyor: sayfalar ilerledikçe okur, tek bir karakterin değil, tek bir ruh hâlinin evrelerini izliyor. Ama kitap sadece karanlıkta kalmıyor; aralara ince bir iyileşme ve dönüş çizgisi de serpişmiş. "Renklerim", "Hayallerim" ve "İlkbaharım" gibi șiirlerde duygu genişliyor: Renklerin anlamı, hayalin sığınak oluşu, mevsim dönüşüyle gelen ferahlık... Bu şiirler, kitabın genelindeki ağırlığı "inkâr etmeden" dengeleyen nefes alanları gibi. Yani "Yaşamın Ağrısı dediği sey, sadece acıyı anlatmak değil; acının icinden çıkmak için insanın kendine bulduğu küçük yolları da göstermek. Okurda bıraktığı etki bence şu üç duygu arasında gidip geliyor: tanıdıklık, burukluk, yumuşak bir umut. Tanıdıklık çünkü cümleler gündelik ve dürüst Burukluk; çünkü şiirler çoğu kez "eksik kalmış bir şey" hissiyle bitiyor. Umut; çünkü sair, tamamen kopmuyor-hayal renk, ilkbahar gibi kavramlarla "devam etme" isteğini diri tutuyor.
Toparlarsam, bu siir kitabı; imgelerle devleşmek isteyen bir şiirden çok, okurun kalbine yakın duran, sade ama israrcı bir iç ses taşıyor. Gücü, süslü olmamasında: bazı dizeler "şiir gibi" değil, "insanın kendi kendine fısıldadığı gerçek cümleler" gibi. Zayıf tarafı olabilecek yer ise tam da bu sadeliğin bazen tekrarlarla çok düz bir hatta kalabilmesi: ama bu aynı zamanda kitabın samimiyetini de kuruyor.
·
99 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.