Belleğin Tiranlığı ve Hakikat
Beatriz Sarlo, Arjantinli bir eleştirmen ve kültür kuramcısıdır. Bu eserinde, modern toplumların içine düştüğü bellek sarhoşluğunu ve tanıklığın mutlak otoritesini sorgulamaktadır. Özellikle kendi toplumu olan Arjantin'den yola çıkarak, diktatörlüğün travmatik geçmişlerde nasıl yer edindiğini ve bu hatırlama biçimlerinin ideolojik sınırlarını ele almaktadır.
Sarlo'nun odaklandığı en önemli konulardan biri, birinci tekil şahıs anlatılarının (yani tanıklıkların) dokunulmazlığına yönelik eleştirisidir. Yazara göre, "Konuşuyorum çünkü anlattıklarımı bizzat yaşadım" diyen bir özne, sunduğu acı ve deneyim aracılığıyla her türlü rasyonel analizi ve tarihsel eleştiriyi duraklatma gücüne sahiptir. Sarlo bu noktada şunu sorar: "Acı çekmiş olmak, o olay hakkında söylenen her şeyi mutlaka ve tartışılamaz kılar mı?"
Sarlo, tanıklığın etik ve insani değerini yadsımaz; ancak tarihin sadece "yaşanmışlık" üzerinden inşa edilemeyeceğini savunur. Ona göre deneyim, tarihin hammaddesidir ama kendisi tarih değildir.
Kitapta ele alınan bir başka konu se Marianne Hirsch'in kavramsallaştırdığı "Postmemory" üzerinedir. Sarlo, ebeveynlerinin travmalarını devralan ikinci kuşağın bu geçmişi nasıl "yeniden inşa" ettiğini inceler. Sarlo, bu yeni kuşağın geçmişle kurduğu ilişkinin 60’lı yıllardaki gibi ideolojik bir "hesap sorma" değil, daha ziyade bir "yoklukta kendini var etme" çabası olduğunu belirtir. Ebeveynlerinin neden kaçmayı seçmediğini anlamayan, onların politik davasına mesafe koyan ve hatta bu "yüce" amaçlar uğruna terk edilmiş olmanın hıncını taşıyan bir kuşağın postmemory’sini anlatır. Bu, belleğin kamusaldan özele, militanlıktan öznelliğe geçişidir.
Sarlo’ya göre tanıklığın tıkandığı, acının müstehcenleştiği ve iletilemez hale geldiği yerde devreye edebiyat girer.
"Edebiyat hiç kuşkusuz masaya yatırılan tüm sorunları çözmez, onları açıklamaya da yetmez, ama edebiyattaki aıılatıcı deneyimi her zaman dışarıdan düşünmeyi sürdürür; insanlığın karabasanlara sadece maruz kalmak zorunda olmadığı, onu denetim altına da alabileceği izlenimini verir bize." - Beatriz Sarlo
·
20 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.