İlber Hocadan Fatih
Fatih
Byzantion, Augusta Antonina, Nova Roma, Konstantinopolis ve Konstantiniyye, Stinboli, İslâmbol, Tsargrad, Dârü’l Hikâfetü’l-Aliyye, Darüssaâde, Dâr-ı Saâdet ve 1930 Mart İstanbul.
6 Nisanda başlayan kuşatma 29 Mayısta yani tam 53 gün sonra son buluyor.
Bilinenin aksine İstanbul, deniz yoluyla değil Topkapı‘da aşağıda açılan lağımdaki büyük burçların çökertilip askerlerin yoğun bir şekilde girmesi ile fethedilmiştir.
********
Bûm nevbet mîzened ber târem-i Efrâsiyâb
Perdedâr-i mîkuned der kasr-ı Kayser ankebût,
(Örümcek, Kayser'in (Bizans İmparatoru) kasrında perdedarlık yapıyor, baykuş ise Efrasiyab'ın sarayında nevbet (nöbet) vuruyor.")
Sözleriyle Fatih Ayasofya’ya giriyor. Ve 6-7 sene sonra da Sarayıyla birlikte geliyor.
***********
Fatih hakkında;
Müthiş bir sanatçı kimliği var. “Avni” mahlasıyla şiirler yazıyor, tamlamalarını ise Türkçe yapıyor. Arapça ve Farsça yerine.
Kaligrafi yeteneğiyle, kitap sevgisiyle tanınan bir hükümdar.
Milli tarihimizde Fatih Sultan Mehmet batı ile doğu arasında denge kuran; devletimizi, milletimizi ve özellikle kültürümüz Batı’ya açanların başında gelir. O, bir zanaatkar değil; aksine, meslekten bir aydın niteliğindeydi. Hiç taviz vermeyen, hiçbir ayrıntıyı unutmayan keskin bir zekaya ve fevkalede sert bir mizaca sahipti. Coğrafyayı iyi bilen, zamanı doğru okuyan, stratejik öngörüleri güçlü bir devlet adamıydı.
Hurufiliğe Mezhebi; Hurufilik, 14. yüzyılda Fazlullah-ı Hurûfî tarafından kurulan, harflerin ve sayıların gizemli (batıni) anlamlarına, insan yüzündeki hatlara ve seslerin ilahîliğine dayanan bir mezheptir ki Fatih bu mezhebi benimsemiştir.
Matematik astronomi coğrafya gibi alanlara da ilgi duymuş; klasik metinlerden çağdaş eser ve bilgilere kadar pekçok kaynağı takip etmiştir.
Fatih Sultan Mehmet, tam anlamıyla bir Rönesans literatı ve bilgesidir.
İtalya’dan ressamlar getirecek kadar sanatla ilgilidir.
Ömrü seferi hümayun da geçen bir hükümdardır.
************
Fethin Sonuçları;
Osmanlı İmparatorluğu’nun gerçek kurucusu ve Avrupa coğrafyası karşısında imparatorluğun varlığını ve gücünü hissettiren bir hükümdar olarak öne çıkmıştır.
Coğrafya kaderdir sözü meşhurdur ancak Fatih klasik anlamdaki imparatorluk coğrafyasını dönüştürerek milletin kaderini değiştirmiştir. Onunla Türkler kıta değiştirmiş, denizcilik faaliyetlerine yönelmiş ve farklı coğrafyaların, iklimlerin insanları haline gelmişlerdir.
Avrupa coğrafyası karşısında imparatorluğun mevcudiyetine, ağırlığın hissettiren hükümdar hiç şüphesiz ikinci Mehmet, yani Fatih Sultan Mehmet Han’dır
Akkoyunlu Uzun Hasan, Akkoyunluların resmi tarihinde İstanbul’un fethinden bahsetmemiştir.
********
İlber hocanın bu yazımı kendisine ait değil gibi hissettirdi bana. Sanki bir dinleyici öğrencisine konu konu sohbet etmiş de öğrencisi de bizim için kaleme almış gibi. Fatih’in yanı sıra, o dönem İstanbul ve dünya siyasetini anlatmıştır, o tarihi çerçevede dönen ihtilaf ve çekişmeleri ve İstanbulu hiç bir sultan hayatını okurken bulabileceğimizi sanmıyorum. Konuya dair tüm kitaplardan bilgiler derlenip hazırca önümüze sunmuş hocamız.
******^
Ve bu eser Fatih’in 600. doğum yılına şimdiden bir takdimdir.
Fatih Altaylıyla bir program çekmek istiyor. “Şimdi çek sonra yayımlarsın. Celal Şengör de gelsin”
Sözleriyle veda etmiş bize bu alim.
Alimlerin ölümü, kul ölümüne benzemez. Benzemedi de.
Öğütleri;
-Gençlere önerimdir; gittiğiniz okullar size yetmeyecek, sizi yetiştirmeyecek. Öyle kurgulandılar. Deliler gibi kitap okuyun! Okuyun, güçlenin"
-Okumak boş zaman işi değildir. Okumak için özel zaman ayırmalısınız. Her şeyi değil, seçerek okumak gerekir
-Klasikleri okumadan günceli anlamak mümkün değildir
-Okuma alışkanlığı için galiba iyi bir eğitim ve insanların yalnız kalmayı sevmesi baş şarttır
-Hiçbir yılınızı yeni bir yer görmeden, yeni bir şey öğrenmeden kapatmayın
-Cehaletin eyleme geçmiş hali çok tehlikelidir
-İnsan, 25 yaşına kadar yaşar, ondan sonraki yıllar o bilgileri hayata geçirir.
Okumaya değer veren bu hocamızı her okuyuşta anmak dileğiyle…
·
80 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.