Immanuel Wallerstein, @bgstyayinlari’nden çıkan muhteşem kitabı “Dünya-Sistemler Analizi” ile karşımıza çıkıyor. Wallerstein, küreselleşmeye muhalif bir sosyologlardan. Wallerstein’a göre “Küreselleşmenin, kapitalizmin ileri formu olup; yağmacılığq, soygunculuğa ve hırsızlığa dayanır.” Bu bağlamda, P. J. Proudhon’un “mülkiyet hırsızlıktır” tezine atfen, “kapitalist ilerleme küresel ölçekte hırsızlıktır,” diyerek yerinde bir tespitte bulunmuştur.
⠀
Wallerstein, dünya sistem analiz birimi, devlet veya halk değil, bizzat dünya sistemidir. Bu sebeple, kitapta da dünya ve sistem kavramları arasındaki tirenin (-) önemini açıklıyor. Batı Avrupa’nın, 25. YY’ın sonunda sahip olduğu küçük teknolojik avantajları ne olursa olsun, batılı olmayan çevre toplumları sürekli sömürerek üstün sağladığını belirtmiştir. Dünya sistem analizi, tarihsel ve toplumsal sistemi, kapitalist dünya ekonomisini, “merkez, yarı-çevre ve çevre ülkeler” şeklinde üçe bölmektedir. Merkez ülkeler, dünya ekonomisini elinde bulunduran ve “çevre ülkelerin” kafasına basıp bu imtiyazı ele geçirmişlerdir. Çevre ülkeler ise, birçok yönden yoksul, sömürge ve dışa bağımlı ülkelerdir. Yarı-çevre ülkeler ise, en tehlike olanlarıdır. Çevre ülkelere yaranmak için yasal olmayan yollara başvuran, aynı zamanda çevre ülkelere sürekli baskı uygulayandır. Wallerstein, yarı-çevre ülkelere: Güney-Kore, Hindistan ve Brezilya’yı örnek verir.
⠀
1789’da Fransız Devrimi, egemenlik hakkını Monark’tan alıp, halka bağışlamıştı. Halk, ayak takımı yerine, devletin kararlarında hak sahibi olan “Yurttaş”tı. Yurttaş kavramı bu zamanda zuhur eyledi. Devrim karşıtı, statükocu ve hiyerarşik yapının Tanrı’dan geldiğine inan eski-düzen savunucuları, Muhafazakarlar’ı oluşturdu. Değişime destek veren grup ise radikallerde ortaya çıktı ve son olarak ikisinin ortasını tutturmaya çalışan, sadece kalıtsal ayrımcılığa karşı çıkan Liberaller oluştu. Ve 1848’de Dünya Devrimi ilk önce Fransa’da patlak verdi. Liberaller bundan büyük ders çıkardı, ta ki 1968 Devrimine kadar. Wallerstein’a göre, dünyada iki sistem karşıtı devrim olmuştur. 1848 ve 1968 devrimleri. İnsana vaadedilen sosyal devlet oyunlarının ayyuka çıkmasının sonuçlarıdır.
15 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.