İki yıl önce, Umberto Eco ile yapılan söyleşiler sonucu ortaya çıkan Kitaplardan Kurtulabileceğinizi Sanmayın’ı okurken, “kitap kıyımı” kavramına denk gelmiştim, hakkında ne kadar kitap aradıysam da bulamamıştım. Eco, kavramı bir denklemle açıklıyordu: “Bibliyo (kitap) ve Holokost (soykırım) kelimelerinden Bibliyokost : Kitap Kıyımı.” Fernandez Bâez’in 13 yıllık çalışması “Kitap Kıyımının Evrensel Tarihi, halen bir kültür yozlaşması örneği olan kitap kıyımlarını göstermekle kalmıyor. Bu konuda tarih, coğrafya, sanat tarihi ve sağlam sosyolojik argümanlar ortaya koyuyor.
Başlayalım: Tabletlerin yok edilmesinden ilk kez söz eden -birlik sağlamak için- Babil kralı Hammurabi’den açıyor tarih bilançosunu. Mısır tahtı için girişilen savaşta, Caesar, Kleopatra’yı destekleyince, içsavaş İskenderiye’de sıçradı. Mısır filolarına alev güleriyle saldıran Caesar, çıkan yangın depolara sıçramış ve ünlü İskenderiye kütüphanesinde çıkan yangında 40.000 kitap yandı. Felsefecilerin şahı kadın filozof Hypatia, dindar yobazlarca vahşice katledildi.
Hasan Sabbah’ın Alamut kalesini ele geçiren Moğollar, sonra dönemin bilim yuvası Bağdat’a yöneldiler. Cengiz Han’ın torunu Hülagu Han, 1257’de Mutasım’la savaştı. 4 saatlik çatışmada 12 bin asker öldü. Kütüphanedeki binlerce elyazmaları, Dicle kıyısına getirildi ve kan akan nehir, sularına mürekkep de karıştı.
II. Dünya Savaşı sırasında, Hitler önderliğinde Almanya sırasıyla; 1940’ta Hollanda’da 74.000 kitap yaktı. 1941-43’te Belçika’da 120.000 kitap çalındı. 1940’ta Fransa’yı işgal eden Alman kuvvetleri, 79.000’tan kitaptan çoğunu Yahudi propagandasından dolayı yaktı. Romanya’da 69.000 kitap, Litvanya’da 67.000 kitap ve Çekoslovakya’daki 58.000 kitabın dörtte biri bile kalmadı.
Eski Yugoslavya, Josip Tito’nun katılığı ile bir arada idi. Tito ölünce, Yugoslavya dağılmaya başladı. Sırplar ve Bosnalılar arasında büyük insan/kitap kıyımı başladı. 1992’de bağımsızlığını ilan eden Hırvatistan savaş başlatmış oldu. Üç yıl süren bu savaş, -92-95- Nazilerin yakmış olduğu kitap sayısından çok daha fazla olması asıl şaşırtıcı bilgidir. Ve örnek veremediğim bir ton kıyım olayı.
·
26 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.