Mike Davis’in “Gecekondu Gezegeni” bu yıl okuduğum en iyi inceleme kitaplarından biri! Davis, aktivist, kent kuramcısı ve tarihçi kimlikleriyle bilinen bir isim, aynı zamanda üniversite öğrencisi iken kasap ve kamyon şoförlüğü yapmış.
Üçüncü Dünya ülkelerinin, 1970’ten sonra, gelişmiş ülkelerin hızlı kalkınması ve IMF ve Dünya Bankası’nın “gelişmekte olan ülkeler” ve “az gelişmiş ülkeler” üzerinde tahakkümünün artması; kentleşme süreci, reel ücretlerdeki düşüş, fiyat artışı ve kentsel işsizlik oranlarda fahiş yükselişe neden oldu. Yazar kitapta yığınla istatistik verilerine başvurmuş. Niceliksel datalar, sağlam kanıtlar taşıyor.
Tüm ekonomik krizler ve neoliberal politikalar, ekonomiyi düzeltmek için yapıldıysa da, istenilenin tersine sınıf uçurumlarına ve kentler üzerinde sosyal tabakalaşma yarattı. Bu kentler, megakentlere, metropollere, uydu kentlere ve gecekondunun türevlerine bölündü. Gecekondu mahalleleri; Brezilya’da”favela”, Yahudilerin “getto” ve Türkiye’de “teneke mahalleler” yoksul barınma alanlarını oluşturur. 1852’de Napolyon tarafından 17 yıl valilik yapacak olan Baron Haussmann’ın kentlerde ayak takımını burjuvazinin rahat nefes alması için şehrin dışında çıkarma çalışmaları, kent yapısını değiştirmekle başladı. “Yaratıcı yıkım” adını verdiği bu proje; o zamanlar işçi ve öğrenci ayaklanmalarının sürekli yaşandığı Paris’te, geniş bulvarlar ve yollar, boykot için çabucak toplanmasına engel oluşturacak şekilde inşa edildi.
Üçüncü Dünya’da, kaldırım sakinin en fazla olduğu kent belki de Mumbai’dir. 1995’te yapılan bir araştırmaya göre, bir milyon kişinin kaldırımda yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar, köyden kente göç etmiş yoksul köylülerdir. Sokakta yaşmakta bedava değildir. Kaldırım sakinleri, polise düzenli kiralar vermekte.
Bangalore kentinde, kadınlar paralı tuvaleti kullanamadıklarından yıkanmak ve ihtiyaçlarını gidermek için akşamları beklemek zorundadırlar (mahremiyet). Kadınlar, çoğunlukla akşamları araziye gitmemek adına, (taciz) gündüzleri bir şey yemediklerini söylemişlerdir.
Nairobi’de 1998’de Laini Saba gecekondusu bölgesinde, 40.000 kişiye on tane işler tuvalet düşerken, Mathare 4A’da 28.000 kişiye iki umumi tuvalet düşmektedir.
·
8 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.