Taner Akçam’ın üzerinde çokça kafa yorup zaman ayırdığı ve benim de okurken bir o denli zaman ayırıp, üstüne düşündüğüm, çok uzun zamandır bitirmiş olmama karşın yorum yapmaktan çekindiğim Ermenilerin Zorla Müslümanlaştırılması çok çok vurucu, sinir bozucu ve tarihle yüzleştiren bir belgesel niteliğinde.
Taner Akçam, kendisi de kitabı sürgün yıllarında yazmış (Almanya) ve dahası da geçirdiği zor süreçlere bir bir değiniyor. Bu zorlu süreçlerin aşamalarını okurken, gerçekten utanç verici, akılalmaz tablolarla karşılaştım. Okuyup anlamanız, görmeniz zannımca daha etkili olacaktır.
“Esasında Akçam’ın bu son kitabı üç ayrı makaleden oluşmakta. Birinci makale: daha çok kendisinin Ermeni soykırımı ile neden ve nasıl haşır neşir olduğu üzerine odaklanan âdeta bir kişisel günce niteliğini taşıyor. İkinci makale: ise son dönemde ülkemizdeki önemli tarihçiler tarafından üzerinde uzun süre tartışılan Osmanlı ordusunda görevli, Ermeni yüzbaşı Sarkis Torosyan’ın anıları ile alakalı yapılan tartışmaları mercek altına alıyor. Bu makalenin bir meslek olarak tarihçiliğin nasıl icra edilmesi gerektiği üzerine önemli bakış açıları sunduğunu belirtmek gerek. Kitabın ana gövdesini ise Akçam’ın ayrıntılı bir şekilde ele aldığı ve Osmanlı arşiv belgeleri ile zenginleştirdiği Ermeni tehciri ve soykırımı sürecinde ihtida eden/ettirilen bilhassa Ermeni dul, yetim kız ve erkek çocukları üzerine yoğunlaştığı makale oluşturuyor.
Esasında Ermenilerin Müslümanlaştırılması süreci Abdülhamit dönemine, 19. yüzyılın sonuna kadar götürülebilir. 1894-96 dönemindeki Ermeni katliamlarından hem önce hem de sonra bu süreç gerçekleşmiş olup, Kürtler ve Çerkesler tarafından da ayrı kötü muameleye tabii tutulduğunu söylemek gerek. 1915-18 döneminde ise tehcirin ölüm olduğunu gören Ermenilerin ihtida talepleri Haziran 1915’te ortaya çıkar. dönemde Maarif Nezareti tarafından çıkarılan talimatnameye göre 12 yaşın altındaki çocuklar “talim ve terbiyeleri” içinde devlet yetimhanelerine yerleştirilecek, geri kalan çocuklar ise nüfuzlu ailelere dağıtılacaktır. Diğer çocuklar ise Müslüman köylerindeki fakir ailelere 30 kuruş aylık bağlanarak verilecektir. Kütüphanenizde muhakkak bulunması gereken bir kitap!
7 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.