·416 syf.····Okunma: 14 Nisan 2018 00:00 Susan Sontag, bana kalırsa ve okuyanların kabul edebileceği gibi, kesinlikle 20. ve 21. yüzyılın en iyi eleştirmenlerinden biri. Bu kadının hakkında bilgi ve fikir sahibi olmadığı konu, neredeyse yok.
⠀
Yoruma Karşı; Denemeler sanat hakkında; resim, müzik, tiyatro, sinema, kültür ve gündelik yaşam tarzları, ekollerinden söz ediyor. Hepsinden bahsetmek imkansız olsa da, kısa kısa değineceğim;
⠀
• Sanatın biçim-form ve uslüp açısından karmaşasını ele alarak, düzlüğe çıkarmaya çalışıyor. Doğru yorum nasıl yapılır veya ortaya konan yapıtın, yapıtta aştığı nasıl söylenebilir sorunsalı üzerinden yürüyor. Aristo’nun “sanat, doğanın taklididir” şeklindeki tezine karşılık, Platon ise, “sanat, taklidin taklidi olabilir.” der.
⠀ ⠀
• Cesar Pavese’in roman sanatını ele alıyor. Pavese’nin asla İtalya’nın sahip olduğu sevecen karakterlere romanlarından rastlanmadığından söz eder. Bütün karakterleri donuk, mat ve soğuktur. Yaşama Uğraşı, bunun net bir sonucudur. Karakterlerinin hedefi akılcılığa ulaşmak iken, en büyük çıkmazı ise iletişimsizliktir.
⠀
• sanat yapıtı, bir soruna karşılık yapılmamış, aksine bir yaşam biçimidir, diyor Sontag.
⠀
• Arthur Miller “Cadı Kazanı” ve “Satacının Ölümü”; Eugene Ionesco’nun “Gergedanlar” oyunu hakkında eşleştireler ve yeni yorumlar getiriyor.
⠀
• En sevdiğim konulardan bir tanesi de bu oldu: Tinsellik ile Robert Bresson’ın sineması üzerine eleştirileri. Rastgele Baltazar, Yanskecilik ve Bir İdam Mahkumu Kaçtı hakkındaki tezler müthiş. Bresson için, “Bresson’ın başarısızlıkları bile, birçok sanatçının başarısından daha değerlidir,” demişti Sontag. Filmleri izleyince haklı olduğunu göreceksiniz. Bresson, filmlerdeki duygu durumları, insan hakkında değildir. Sanat yapıtını insanı boyuta düşürmek, onu küçültmektir bence de.
⠀
• Diğer bir çok sevdiğim konu “Camp” oldu. Bu terim, aslında eşcinsel gibi davranan ama eşcinsel olmayanları tasvir etmek için ortaya çıkmış. Sanat alanındaki yansıması ise, Camp: Bir şiddeti, bir kuralsızlığı ve sanat eserlerinde abartılan, kimsenin beğenmediği kısımları beğenmene düşüncesidir. Resim sanatında Art-Nouveau’dur. Temsilcileri de; Klimt, Mucha, Toulouse-Lautrec, Moser ve Vrubel.