"Belki de zaman içinde ya benim tarafımdan ya da başkaları tarafından benzer bir aletin yardımıyla daha mükemmel şeyler keşfedilecektir ... " (s. 36)
Bu alıntıyı okuduğum tarihlerde NASA, Artemis 2 projesiyle Ay'a tekrardan gitmiş ve Ay'ın etrafında tam bir tur atarak Ay'ın karanlık yüzeyinden fotoğraflar da dahil olmak üzere birçok yeni fotoğraflar yayınlaşmıştı. Güzel bir rast geliş...
Galileo'nun da dediği gibi o zamandan bu zamana mükemmel gelişmeler oldu. Uzay gözlemi basit denizci dürbünleriyle başladı, daha sonrasında Galileo ve ardıllarının sayesinde bu dürbünler geliştirilerek teleskop haline dönüştüler. Şu an ise insanlık "basit teleskoplar" yerine uzay teleskopları kullanır oldu. 2021'de insanlığın en gelişmiş teleskopu olan James Webb Uzay Teleskopu uzaya gönderildi. Misyonlarının arasında evrenin 13,5 milyar yıl önceki ilk yıldız ve galaksilerin oluşumunu, Güneş Sistemimizin oluşumunu incelemek gibi Galileo döneminin insanlarının hayal dahi edemeyeceği görevler var. Peki Galileo ve onun gibi bilim insanlarının basit aletlerle yaptıkları araştırmalar, bizim yaptıklarımızla kıyaslandığında, onların değerinden bir şey kaybettirir mi? Aklımıza Google Akademik'e girdiğimizde ilk gördüğümüz yazı gelsin. "Devlerin omzunda yüksel!"
Sidereus Nuncius, kısa olmasına rağmen içinde dört bölüm barındıran bir kitap. Bu bölümler: Galileo’nun kendi geliştirdiği denizci dürbününü (daha sonradan bu dürbüne teleskop denilecektir) tanıtması, yaptığı bilimsel keşiflerde kullandığı metodoloji, Ay gözlemleri ve gözlemlerine uygun çizimler, Jüpiter’in dört uydusunun keşfi. O dönemin makalesi diyebileceğimiz bir şekilde yazılmış, kendi çapında tutarlı açıklamalar barındıran bir metin fakat okumanın çok da kolay olmadığını söyleyebilirim. Herkese hitap edecek bir kitap değil; tür olarak bilim tarihi kitabı sayılır ama tarih gibi okunacak bir kitap değildir.
Galileo’nun asıl metninin dışında ön söz ve son söz, Galileo’nun yaşadığı dönemi ve kitabın içeriğinin anlaşılması açısından gayet başarılı yazılmış. Dürbünlerin nasıl geliştiği, Galileo döneminde astronomi biliminin nasıl olduğu, bilim insanlarının nasıl çalıştığı ve dinin bu bilimdeki yeri gibi konulara yer verilmiş.
Kısaca, ön söz ve son söz bilim tarihini anlatırken, asıl metin, bilimi anlatır. Bunun farkında olarak alıp okumanızı tavsiye ederim; çünkü diğer türlü beklentinizi karşılamayabilir. Her hâlükârda iyi bir kitap olduğunu düşünüyorum.
416 sene önce yazılmış bir makale...
·
46 Gösterim
Yorumlar
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.