İntibah/ Sergüzeşt-i Ali Bey
Özet
Ali Bey, varlıklı bir ailenin tek çocuğudur. İyi bir eğitim hayatı geçirmiş bir katiptir.
Arkadaşlarıyla bir aradayken hiç adeti olmadığı üzere bir arabaya işaret yapar. Bu araba Ali beye durur. İçinden Mahpeyker adında bir kadın iner. Ve Ali bey ile buluşmalara başlarlar. Ali bey öyle bir hale gelir ki gözü Mahpeyker’den başkasını görmez olur. Ne var ki bu kadın Ali Bey'e pek de uygun değildir. Bir çok adamla dost hayatı yaşayan toplumda kabul görmeyen bir kadındır. Tüm bunlara rağmen Ali bey bu kadından şerefi için bile vazgeçmez. Ali Bey'in annesi ise oğlunun böyle bir kadını beğenmesini kabul etmez ve evlerine Dilaşup adında genç ve güzel bir cariye alır. fakat oğlunu vazgeçiremez. Bir gün Mahpeyker, Suriyede iş yapan aylık Mahpeyker’in geçimini üstlendiği bir dostu olan Abdullah Efendi ile buluşmaya gitmiştir. Tam o sırada Ali bey Mahpeyker’in evine gider. Fakat onu evde bulamaz ve bütün gece Mahpeyker'i bekler.
Sabaha doğru Mahpeyker evine geldiğinde Ali beyle karşılaşır ve Ali bey daha fazla böyle bir kadınla görüşmemeye karar vererek Mahpeyker’ i terkeder. Bu ayrılıktan sonra Ali Bey, cariye olan Dilaşup'la ilgilenmeye başlar. Haremine alır. Kıskançlık krizlerine giren Mahpeyker ise Abdullah Efendi ile birlikte Dilaşup'a karşı bir plan yapar. Hamamda Dilaşup’un benlerini görüp namusuna leke sürdürür. Bazı erkekler Ali Bey'e bu plan dahilinde bir şeyler söyler, Ali Bey bu dedikodulardan sonra eve gidip Dilaşup’u hırpalar ve evden atar. Bu olaydan sonra Ali Bey hastalanır sıtma nöbetleri geçirir. Dilaşup'u ise esirciye satar. Dilaşup'u esirciden alan kişi ise Mahpeyker olur.
Ve intikam için Dilaşup’u döver, hırpalar hatta kendi gibi iffetsiz olması için zorlar. Fakat başarılı olamaz.
Ali Bey yaşadığı olaylardan sonra mal varlığını kaybetmiş duruma gelir.
Ve eski eğlence hayatına dalar. Mahpeyker ise planına devam eder ve Ali beye yanaşır fakat Ali beyden red cevabını alınca içini onun kanının soğutacağanı anlar.
Ve bunun için bir plan yapar. Planı, bir eğlencede Ali Bey'i bıçaklatıp öldürtmektir. Ve çifte intikam için Dilaşup’u da götürür. Dilaşup i eğlenceye katılan Ali Bey'e haber verir. Başına fena işler gelecek deyip Ali Bey’in hemen kaçıp karakola gitmesine sebep olur. Ali bey gittikten sonra Dilaşup, Ali Bey'in paltosunu giyer, Ali Bey sanılarak öldürülür. Zaptiyelerle geri dönen Ali Bey, Dilaşup'un ölümünü kabullenemez ve Mahpeyker'i öldürür. Hapishaneye giren Ali Bey, altı ay sonra hayatını kaybeder.
*********
Kişiler:
* Ali Bey
* Mahpeyker
* Dilâşûb
* Fatma Hanım
* Atıf Bey
* Mesut Bey
* Abdullah Efendi
* Hırvat
* Pertev Ağa
******
İntibah ya da diğer adıyla Sergüzeşt-i Ali Bey, Namık Kemal’in, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki Gazimağusa sürgünündeyken yazdığı eserdir. Tarihi açıdan ise, ilk Türk edebi romanıdır.
Namık Kemal, Vatan Yahut Silistre oyununun yarattığı coşku nedeniyle 9 Nisan 1873'te Sultan Abdülaziz'in fermanıyla Kıbrıs Mağusa kalesine sürgün edilmiştir. 38 ay süren bu sürgünde kalebent olarak hapsedilen yazar, zorlu şartlara rağmen İntibah adlı romanını ortaya çıkarmıştır. Yazar orada sık sık sıtma nöbetleri geçirmiştir. Bunu da kitabında Ali Bey’e aktarmıştır. Tahtın varisi değişince sürgün hayatı sona ermiştir.
Eserin adı İntibah Arapça bir kelime olup uyanma, farketme, bilinçlenme anlamına geliyor. Sergüzeşt ise Farsça bir kelime olup macera, serüven anlamlarına gelmektedir.
Yazarın sürgündeyken yaşadığı fikirsel değişim ve Ali Bey'in uyanışıyla (İntibah) yaşamasını vurgulamak amacıyla İntibah olarak ismi güncellemiştir.
Dönem siyasisine bakınca aslında romanın Sergüzeşt-i Âli-i Osman olduğunu ve eserde, bireysel ahlaki çöküşün toplumsal/siyasi yozlaşmaya ayna tutması ve bu yozlaşmanın yarattığı intibaha vurgu yapılmıştır. Yazar aslında Ali Bey’i hükümet olarak mı kaleme almış diye insan düşünüyor ister istemez.
·
70 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.