Kitap öneri yazısı değildir! Kendi dünyamda anımsamaya çalışacağım cümleler ve biraz da çocuklarıma bırakacağım düşünceler içerir.
(Spoiler içerir!)
Türk edebiyatında, eşkıya romantizmine karşı ilk itirazı Kemal Tahir getirmiş. Kendine sorulduğu zaman bu kitabı 'İnce Memed'e eleştiri olarak yazmadığını söylesede, pek inandırıcı gelmedi bana. Yaşar Kemal'in toplumsal gerçekliği ile Kemal Tahir'inki arasında uçurumlar var. Köylüyü aşırı sert bir şekilde işten kaçan, lakayt, aç gözlü, aşırı cinsel açlık çeken, hırslı, dini istismar ederek çıkar kazanan gibi keskin ve sivri olumsuz bakış açısı ile anlatımı beni rahatsız etti. Hoş döneminde de yazar bu konuda oldukça eleştiri almış.
Ana hatları ile Uzun İskender, Kuru Zeynel, Katır Adil, Maraz Ali eşkiyalarının ekseninde dönen olaylarda aşırı küfürbaz söylemlerine, 40 yaşın üzerindeki adamların 11-13 yaşındaki çocuklardan ağzının sulanıp karısına kuma yapmak için iğrenç kaçırma planlarına, kadına -hatta hasta kadına- fiziksel şiddetin yaşatıldığına, kadınların sadece beden olarak görülmesine, din ayrımı ve ayrımcılığı yapılmasına yer verilmesi okuma süremi oldukça kasvetli bir hale soktu. Kitabın başlarında eşkiya güzellemesinin yapılıp 350. sayfalardan sonra Uzun İskender ile İnce Mehmet yergisi yapılmış. Maraz Ali'nin sonuyla ise eşkiyalığa özenen genç bir delikanlının, bir erkeğin başına gelebilecek belkide en zor kader çizilmiş. Halbuki kitabın girişindeki şu cümle "Ahlak düzeni sağlam olmayan ve soyguncularıyla başa çıkamayan bir toplum -ruhunda artakalmış barbarlık duygusunun da baskısıyla soyguncularına karşı hayranlık duyar." (Andre Maurois, İngiltere Tarihi ) bütünün özeti niteliğindeydi.
Yazar içerikte dönem anlatımına, ağalığa, ağanın kendi çocuğu ve torunlarının açlığına neden olacak kadar acımasızlığına da dikkat çekerken paranın insanı, insan yaptığına da değinmiş. Lakin köylüyü sadece bu kadar sert, acımasız ve kötü göstermenin kendimce doğru olmadığı kanaatinde olduğum için sevemediğim, okuması çok zor bir kitap oldu benim için.
"Eşkiya devri, hükümetin hasta olduğu sıradır." (S.27).
·
21 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.