Kitap öneri yazısı değildir! Kendi dünyamda anımsamaya çalışacağım cümleler ve biraz da çocuklarıma bırakacağım düşünceler içerir.
(Spoiler içerir!)
Karşılıksız bir aşk ve kabul görmeyen bir son!
Werther, Lotte'ye aşık olur. Lotte, Albert'le evlenir. Zamanla Werther'ın ruhundaki ahenk bozulur ve Albert'in karısı ile arasındaki güzel ilişkiye zarar verdiğini düşünür, bu yüzden kendini suçlar. En güzel insani duygulardan aşk, yazgısı mutlu etmesi gereken insanları üzer ve Werther, " Niçin uyandırıyorsun beni bahar yeli? Hem esiyor, hem de diyorsun ki: Göklerin şebnemini yağdırırım! Oysa yapraklarımın kuruması yakın, yapraklarımın dökecek fırtına! Yarın gezgin gelecek, gelecek ve tüm güzelliğimle beni görecek, kırlarda her yanda gözleri beni arayacak, ama bulamayacak." (S.116) diyerek bir son verir hayatına.
Lakin bu kitaba sadece imkansız aşk ve hayattan vazgeçiş gözüyle bakmak yanıltıcı olur. Yazar, yaşantısının dar çemberinde dönen bir hayat isteyen Werther'in, yaşamdan vazgeçişini gün gün kaleme alırken ara temalarda:
İnsanın özgürlük korkusuna,
Sınıfsal ön yargılara,
Çocuk gibi yönetilen insanların körlüğüne,
Gücün sınırının denemeden bilinemeyeceğine,
Kötü günlere katlanabilmek için, iyi günlerin tadını doyasıya çıkarmamın önemine,
Keyifli olmadığında maskenin gereksizliğine,
Mutlu edemediğimiz, mutlu insanlar gördüğümüzde dayanamadığımıza,
Çocukları hayata hazırlarken sadece olumlular vermemizin yanılgısına,
Başkalarının öğretilerinde yaşamak yerine, kendi tutkumuzun peşinden gitmemiz gerektiğine,
İnsanları yargılarken eylemden çok nedeninin önemine,
Bir konu hakkında konuşmada yetkin olabilmek için, empatinin ön ve zorunlu koşul olduğuna,
Birinin diğerini anlamasının pek de kolay olmadığına,
İnsanı sonsuz mutlu eden şeyin, aynı zamanda üzüntüsünün de kaynağı olabileceğine,
Makam-mevki peşinde deli gibi koşmanın gereksizliğine,
İnsan duyarlılığına ve doğa sevgisine,
Gerçek mutluluğun, akılda mı yoksa aklın melakelerinde mi saklandığına da yer verir.
Genç bir yazarın ilk kitabında, hayata dair bu kadar derinlikli analizleri ve dili ustalıkla kullanımı hayranlık uyandırıcı. Hele ki döneminde toplumun gençleri üzerinde olumsuz etkisinden dolayı yasaklanmış olması da ilginç, ayrı bir konu. Sonuca takılmaktan öte, içeriği bir bütün olarak değerlendirmenin gerekliliğinde okunalısı bir eser.
"Nazik genç adam! Sevmek insanca bir şey, ancak insanca sevmeyi bilmek lazım!" (S.12).
"Hayatım boyunca şiddetli bir arzu ve ateşli bir özlemle yanan bir aşkı hiç böyle bir saflık içinde görmemiş, hatta böyle bir saflık içinde ne düşünmüş, ne de düşlemiştim. Bu masumiyeti ve bu gerçeği anımsayınca, ruhumun derinliklerinin kor alevi gibi yandığını, bu sadakat bir şefkat imgesinin nerede olursam olayım peşimden geldiğini, yanıp tutuşan benmişim gibi özlem ve hasret içinde olduğumu sana söylersem bana kızma." (S.15).
"Gerçi dünyadaki bütün işler değersiz, başkaları istiyor diye kendi tutkusunu, kendi gereksinimini dikkate almadan, para, onur ve başka şeyler uğruna kendini yiyip bitiren insan her zaman budalanın biridir." (S.37).
" Büyükannem mıknatıslı bir dağla ilgili bir masal anlatırdı: Dağa fazla yaklaşan gemilerin demir parçalarının hepsi birden sökülür, çivileri dağa doğru uçarmış, zavallı acı çekenlerse, üst üste yığılan tahtaların arasında ezilirlermiş." (S.39)
" Sinsi bir hastalığın önlenemez şekilde her geçen gün ölüme yaklaştırdığı bahtsız birinden, hançerle işkencesine bir anda son vermesini isteyebilir misin? Gücünü tüketen hastalık, aynı zamanda ondan kurtulma cesaretinden de onu yoksun bırakmaz mı?" (S.41)
" Ruh sükuneti muhteşem bir şey, kendinden hoşnut olmak da aynı şekilde. Sevgili dostum, keşke çok değerli bir mücevher olan bu duygu, güzel ve paha biçilemez olduğu kadar kırılgan olmasa." (S.66).
" Üzerimde zevkle yaşamak için insanın sadece biraz toprak parçasına, altında huzurla yatmak için de bundan daha azına ihtiyacı var." (S.73).
Genç Werther'in AcılarıJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2024149,9bin okunma
·
31 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.