Ahlak dediğin şey, dışarıdan dayatılan bir kural mı, yoksa kendi içimizde filizlenen bir seçim mi? Ulus Baker'in dediği gibi, eğer bir kurala sadece ceza korkusuyla uyuyorsak, o zaman biz sadece sisteme uyum sağlayan birer nesne miyiz? Yoksa kendi ahlakımızı kendimiz mi inşa etmeliyiz?
Gerçekten de, ahlaki bir eylemden bahsediyorsak, orada bir seçim olmak zorunda. Seçimin olmadığı yerde, eylem sadece fiziksel bir zorunluluktan ibaret kalır ve bu da ahlaki sorumluluk kavramını anlamsızlaştırır. Ama ya bilim? Sinirbilim diyor ki, kararlarımız bilinçli farkındalığımızdan milisaniyeler önce beynimizde oluşuyor. Yani "özgür irade" dediğimiz şey, aslında biyokimyasal bir illüzyon mu? Eğer öyleyse, kendi kuralımızı koyma eylemi rasyonel zeminde çöküyor ve geriye sadece kimyasal bir zorunluluk kalıyor.
Sosyologlar ise ahlakı bireysel bir özgürlük alanı olarak değil, toplumun hayatta kalmasını sağlayan bir "sosyal yazılım" olarak görüyor. Kuralları içselleştirmek, sistemin daha verimli çalışması için bir araç sadece. Yani biz, toplumun sorunsuz işlemesi için programlanmış robotlar mıyız?
Veriye dayalı sonuç olarak; evrensel ve nesnel bir ahlak yasasına dair ampirik bir kanıt yok. Ama toplumsal ve hukuki bir sistemin sürdürülebilirliği için "özgürlük" mantıksal bir ön kabul (aksiyom) olarak alınmak zorunda. Yani inanmak zorundayız, öyle mi?
Neticede, kuralı dışarıdan veya içeriden almanın nihai bir "hakikat" değeri yok. Ama kuralı özgürce seçtiğini düşünmek, bireyin kendi anlamsızlığını ve eylemlerini rasyonalize etmesini sağlayan en güçlü psikolojik mekanizma. Belki de hayatı anlamlı kılan, bu illüzyona inanma gücümüzdür?
Siz ne düşünüyorsunuz? Kendi ahlakınızı kendiniz mi yaratıyorsunuz, yoksa toplumun ve biyolojinin bir ürünü müyüz? Yorumlarda buluşalım!
#Ahlak #Felsefe #UlusBaker #Özgürİrade #Seçim #Sosyoloji #Sinirbilim #Düşünce #HayatınAnlamı #KendiKuralınıKoy #Psikoloji #Varoluş #FelsefiDüşünceler #InstagramFelsefe #DüşünVeSorgula #BilimVeFelsefe #ToplumsalYazılım #BireyselAhlak #FelsefeKulübü #DerinDüşünceler #FelsefiSorgulama #HayatÜzerine #FelsefeHerYerde #SorgulayanAkıl #DüşünceGücü #BeyinVeAhlak #SosyalMedyaFelsefesi #TakipçiArttırma #Etkileşim
·
43 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.